بررسي تأثير هوش اخلاقي بر قضاوت حرفه‌اي حسابرسان

هدف: هدف از اين پژوهش بررسي تأثير هوش اخلاقي بر قضاوت حرفه‌اي حسابرسان و رتبه‌بندي ميزان تأثير هر يك از مؤلفه‌هاي ده‌گانه هوش اخلاقي بر قضاوت حرفه‌اي حسابرسان است. روش: اين پژوهش از نظر هدف، كاربردي و از نظر فرايند اجرا، تحليلي ـ استنباطي است. جامعه آماري پژوهش، حسابرسان ديوان محاسبات در سه استان اصفهان، چهارمحال و بختياري و يزد است كه با استفاده از روش نمونه‌گيري در دسترس، تعداد ۱۱۵ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوري داده‌هاي پژوهش، پرسش‌نامه است كه بدين منظور از دو پرسش‌نامه استاندارد هوش اخلاقي و قضاوت حرفه‌اي حسابرسان استفاده شد (آلفاي كرونباخ به‌ترتيب 954/0 و 936/0). از تعداد 115 پرسش‌نامه توزيع شده، 104 پرسش‌نامه قابليت استفاده داشت. تجزيه‌وتحليل داده‌ها و نيز آزمون فرضيه‌هاي پژوهش با استفاده از آزمون اسپيرمن انجام شد. به‌منظور رتبه‌بندي تأثير مؤلفه‌هاي هوش اخلاقي بر قضاوت حرفه‌اي حسابرسان نيز، از آزمون فريدمن و همچنين نرم‌افزار اس‌پي‌اس‌اس انجام شد. يافته‌ها: نتايج پژوهش بيانگر تأثير هر ۱۰ مؤلفه هوش اخلاقي، بر قضاوت حرفه‌اي حسابرسان است كه در ميان آن‌ها، مؤلفه‌هاي وفاي به عهد، اقرار به اشتباه‌ها و شكست‌ها و توانايي در بخشش اشتباه‌هاي خود، بيشترين تأثير را بر قضاوت حرفه‌اي حسابرسان نشان دادند. نتيجه‌گيري: مي‌توان گفت تأثير هر ده مؤلفه هوش اخلاقي، يعني عملكرد مبتني بر اصول، ارزش‌ها و باورها، راست‌گويي، استقامت و پافشاري براي حق، وفاي به عهد، مسئوليت‌پذيري براي تصميمات شخصي، اقرار به اشتباه‌ها و شكست‌ها، قبول مسئوليت براي خدمت به ديگران، فعالانه علاقه‌مند بودن به ديگران، توانايي در بخشش اشتباه‌هاي خود و توانايي در بخشش اشتباه‌هاي ديگران، بر قضاوت حرفه‌اي حسابرسان به تأييد رسيد. رتبه‌بندي مؤلفه‌هاي هوش اخلاقي، بر اساس ميزان تأثير آن‌ها بر قضاوت حرفه‌اي حسابرسان، نشان مي‌دهد كه رتبه ۱ مؤلفه وفاي به عهد با ميزان تأثير 87/6، رتبه 2 مؤلفه اقرار به اشتباه‌ها و شكست‌ها با ميزان تأثير 85/6، رتبه 3 مؤلفه توانايي در بخشش اشتباه‌هاي خود با ميزان تأثير 68/6، رتبه 4 مؤلفه عملكرد مبتني بر اصول، ارزش‌ها و باورها با ميزان تأثير 10/6، رتبه 5 مؤلفه راست‌گويي با ميزان تأثير 08/6، رتبه 6 مؤلفه فعالانه علاقه‌مند بودن به ديگران با ميزان تأثير 78/5، رتبه 7 مؤلفه مسئوليت‌پذيري براي تصميم‌هاي شخصي با ميزان تأثير 78/5، رتبه 8 مؤلفه قبول مسئوليت براي خدمت به ديگران با ميزان تأثير 70/5، رتبه 9 مؤلفه استقامت و پافشاري براي حق با ميزان تأثير 90/4 و رتبه 10 مؤلفه توانايي در بخشش اشتباه‌هاي ديگران با ميزان تأثير 86/4 است.