اثر شخصيت تاريك مديران مدارس بر زيرآب زني با ميانجي‌گري منفعت طلبي شخصي

مقدمه و هدف: با وجود تبعات مخرب رفتارهاي انحرافي زيرآب زني، منفعت طلبي شخصي، ماكياول‌گرايي، خودشيفتگي و جامعه ستيزي تا كنون اين رفتارها مورد غفلت واقع شده‌اند. مطالعه با هدف بررسي اثر شخصيت تاريك (ماكياوليسم، خودشيفتگي و جامعه ستيزي) مديران مدارس بر زيرآب زني با ميانجي‌گري منفعت طلبي شخصي انجام گرفت.روش شناسي پژوهش: روش پژوهش توصيفي-همبستگي مبتني بر مدل معادلات ساختاري بود. جامعه آماري تمامي مديران مدارس شهر زاهدان در سال تحصيلي 1401-1400 به حجم 380 نفر بود كه به روش نمونه‌گيري تصادفي-طبقه‌اي تعداد 191 مدير به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه‌هاي زيرآب زني (اقتباس از شول و همكاران، 1398)، سه گانه‌ي شخصيت تاريك (جوناسون و وبستر، 2010) و منفعت طلبي شخصي (اقتباس از هادوي نژاد و اميرخانلو، 1395) بود. براي تجزيه و تحليل داده‌ها از مدل معادلات ساختاري با كمك نرم افزار اسمارت پي ال اس استفاده شد. يافته ها: اثر مستقيم شخصيت تاريك بر زيرآب زني (β=0.32, t=5.70) و منفعت طلبي شخصي (β=0.38, t=4.41)، اثر مستقيم منفعت طلبي شخصي بر زيرآب زني (β=0.51, t=8.15) مثبت و معنادار بود. همچنين اثر غيرمستقيم شخصيت تاريك بر زيرآب زني با ميانجي‌گري منفعت طلبي شخصي (β=0.19, t=3.87) مثبت و معنادار بود.بحث و نتيجه گيري: مديران داراي شخصيت تاريك (ماكياوليسم، خودشيفتگي و جامعه ستيزي) بيشتر به دنبال منفعت شخصي خود در سازمان بوده كه اين امر به نوبه خود موجب بروز رفتار زيرآب زني مي‌گردد. به مديران عالي سازمان‌ها پيشنهاد مي‌گردد كه در انتخاب مديران شخصيت و منفعت طلبي‌ آن‌ها را با كمك روانشناسان شخصيت شناسايي كنند.