تحليل تغيير دندانه‌هاي نسخ در كتابت سوره حمد با هدف طراحي فونت تغييرپذير دِنت

خط نسخ ازخطوط بسيار پركاربرد فارسي است كه دركتابت كُتُب و مصحف‌هاي كوچك مورد استفاده قرار مي‌گيرد.از صفات اين خط مي‌توان به پاكيزگي، تعادل، ميزان سطح و دور و قوت و ضعف يكسان اشاره كرد. همچنين بدليل آساني خوانش آن، پايه‌ي طراحي اكثر تايپ‌فيس‌هاي معاصر است. اين پژوهش با هدف بهره‌گيري از خط نسخ جهت طراحي تايپ‌فيسي جديد، به بررسي ويژگي‌هاي فرم دندانه و تحليل قابليت‌هاي اين خط در نسخ كهن پرداخته تا بتواند ازآن درطراحي فونتي كاربردي بهره برد. براين اساس روش تحقيق ازنظر ماهيت كيفي و به لحاظ هدف، كاربردي و به شيوه توصيفي- تحليلي است. جمع‌آوري اطلاعات بامراجعه به منابع كتابخانه‌اي جهت فيش‌برداري و همچنين مشاهده آثار در كتاب‌ها و آرشيو اينترنتي موزه‌هاي معتبر دنيا انجام شده‌است. موردهاي مطالعاتي اين تحقيق از نسخ‌نويسان شاخص سده هفتم تا سيزدهم هـ.ق انتخاب شده و درهمين راستا ميزان تغيير‌پذيري دندانه‌هاي حروف در كتابت سوره حمد درپنج اثر از ياقوت مستعصمي (۷ هـ.ق)، عبدالله طبّاخ (۹ هـ.‌ق)، شمس بايسنغري (۹ هـ.ق)، احمد نيريزي (۱۲ هـ.ق) و محمد‌شفيع ارسنجاني (۱۳ هـ.ق) بررسي و تحليل‌ها بر اساس شش شاخصه كرسي‌بندي، زاويه قلم‌گذاري، قوت و ضعف، كشيدگي، صعود و نزول و تزيينات انجام شده‌است. نتايج تحقيق نشانگر آن است ميزان تغييرپذيري دندانه‌ها به‌صورت كيفي از كم به زياد بدين ترتيب است: قوت و ضعف، تزيينات، زاويه قلم‌گذاري، صعودي و نزولي‌بودن، كرسي‌بندي و كشيدگي. در پايان بر اساس دستاوردهاي پژوهش و با توجه به قابليت‌هاي تكنولوژيك فونت تغييرپذير، تايپ‌فيسي با نام دِنت طراحي شد تا بدين ترتيب ميزان كاربردي بودن تحقيق نيز نشان داده شود.