بررسي تناسب ميان آموزش و تربيت فني و حرفه‌اي و توزيع اشتغال در ايران

هدف: در حال حاضر تناسب ميان آموزش و تربيت فني و حرفه‌اي و نيازمندي‌هاي بازار كار، دغدغۀ بسياري از سياست‌گذاران، كارفرمايان و همچنين افراد‌ جوياي كاري به شمار مي‌آيد؛ زيرا تناسب ميان اين آموزش‌ها و نياز بازار كار، نقش بسزايي در بهبود اشتغال نيروي انساني دارد. در همين راستا پژوهش حاضر، با هدف بررسي تناسب ميان سهم آموزش و تربيت فني و حرفه‌اي و اشتغال نيروي انساني در بخش‌هاي صنعت، خدمات و كشاورزي كشور انجام ‌شده است. روش: مطالعۀ حاضر در زمرۀ پژوهش‌هاي كاربردي قرار مي‌گيرد كه با رويكرد كمي، به روش توصيفي-تحليلي و با استفاده از داده‌هاي ثانويه انجام شده است. فارغ‌التحصيلان هنرستان‌هاي فني حرفه‌اي و كاردانش، مهارت‌آموختگان آموزش‌هاي غيررسمي سازمان آموزش فني و حرفه‌اي، فارغ‌التحصيلان دانشگاه فني و حرفه‌اي و جامع علمي-كاربردي و همچنين داده‌هاي وضعيت اشتغال بخش‌هاي صنعت، خدمات و كشاورزي كشور در سال 1398، جامعۀ آماري پژوهش حاضر را تشكيل داده‌اند. يافته‌ها: تجزيه‌وتحليل داده‌ها حاكي از آن است كه ميان توزيع آموزش‌هاي فني و حرفه‌اي و اشتغال در سه بخش صنعت، خدمات و كشاورزي‌ تناسب معناداري وجود ندارد. توزيع آموزش فني و حرفه‌اي با اشتغال در خوشه‌هاي صنعت و خدمات، به ترتيب بيشترين و كمترين ميزان‌ نبود تناسب‌ را دارند. همچنين ميان رتبۀ استان‌ها در تناسب ميان سهم آموزش‌هاي فني و حرفه‌اي و شاغلان در خوشه‌هاي ‌بررسي‌شده، تفاوت معناداري وجود دارد؛ به اين ترتيب كه استان‌هاي اصفهان، سمنان و يزد، بيشترين ميزان تناسب را دارند و استان‌هاي گيلان، كرمانشاه و كردستان، بيشترين‌ نبود تناسب را دارند. نتيجه‌گيري: نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه در حال حاضر ميان توزيع آموزش‌هاي فني و حرفه‌اي و اشتغال، نبود تناسب درخور توجهي وجود دارد كه اين امر چالش‌هاي بيكاري نيروي تحصيل‌كرده و مهارت‌آموخته، به‌ويژه در خوشۀ صنعت و كشاورزي را تشديد مي‌كند.