تصميم‌گيري در شرايط نا‌اطميناني از منظر اقتصاد رفتاري و اقتصاد اسلامي

نظريه‌ مطلوبيت انتظاري به‌عنوان مدل توصيفي تصميم‌گيري در شرايط نااطميناني، براي چندين دهه حاكم بوده است؛ اما در سال‌هاي اخير توافق عمومي وجود دارد كه اين نظريه تعريف لازم از انتخاب افراد را ارائه نمي‌دهد. شواهد كافي نشان مي‌دهد كه تصميم‌گيرندگان، اصول مسلم اين نظريه را نقض مي‌كنند. وجود كاستي‌هايي در مباني نظريه‌ مطلوبيت انتظاري، اعم از خطي بودن ميزان مطلوبيت، ثابت بودن وزن مطلوبيت انتخاب‌هاي مختلف، يكسان بودن ترجيحات در طول زمان، ريسك‌گريزي و تصميم‌گيري عقلايي، زمينه را براي ظهور نظريه‌ چشم‌انداز در اقتصاد رفتاري فراهم كرده است. بااين‌حال زاويه‌ ديد مباني اسلامي به رفتار فرد در نااطميناني به‌كلي متفاوت با اين دو است. از منظر اسلامي، انتظار يك پيامد بزرگ بدون توجه به اسباب آن، يك رفتار متهورانه است كه در منابع اسلامي از آن نهي شده و در مقابل، به حزم و دورانديشي براساس اسباب و علل دعوت شده است. فردي كه تهور و بي‌باكي مي‌كند و براي پيامدهاي بزرگ و با احتمال كم، خود را به مخاطره مي‌اندازد، نه‌تنها خيري نمي‌بيند، بلكه دچار پشيماني مي‌شود؛ ازاين‌رو چنين پيامدهايي نبايد در تابع مطلوبيت لحاظ شود.