امكان‌سنجي علم اقتصاد اسلامي در انديشه‌ آيت‌الله مصباح يزدي

هويت علمي اقتصاد اسلامي چالشي‌ترين مبحث در ادبيات اقتصاد اسلامي به‌شمار مي‌رود. انديشمندان مسلمان مواضع متفاوتي در اين زمينه برگزيده‌اند. آيت‌الله مصباح يزدي علم اقتصاد را قابل تقسيم به ديني و غيرديني نمي‌داند و معناداري تفكيك مزبور را تنها در بخش توصيه‌اي اقتصاد مي‌پذيرد. ايشان با استناد به خارج بودن تبيين حقايق تكويني از وظيفه‌ دين و تفضلاتي بودن نصوص علمي موجود در آيات و روايات، مطالعه و تبيين سازوكارهاي علمي حاكم بر بازار را خارج از وظيفه‌ دين برشمرده است. اين تحقيق با روش استنادي و تحليلي به تبيين و بررسي هويت علمي اقتصاد اسلامي در انديشه‌ آيت‌الله مصباح يزدي مي‌پردازد. بنا به فرضيه‌ مقاله، اقتصاد اسلامي علاوه‌بر هويت مكتبي، از هويت علمي نيز برخوردار است؛ زيرا اقتصاد جزء علوم انساني رفتاري است و رفتارها براساس مباني و اصول ارزشي شكل مي‌گيرند. ازاين‌رو، گزاره‌هايي كه به توصيف، تبيين و پيش‌بيني رفتارهاي اقتصادي منبعث از اصول و مباني اسلام مي‌پردازند، ماهيت علمي و اسلامي دارند. البته پاره‌اي ديگر از گزاره‌ها در علم اقتصاد وجود دارند كه قابليت تقسيم به اسلامي و غيراسلامي ندارند. گزاره‌هاي مفهومي و گزاره‌هايي كه نتيجه‌ قهري رفتارهاي عوامل اقتصادي به‌شمار مي‌روند، در اين گروه قرار مي‌گيرند.