تنازع تمدني غرب و اسلام؛ تأملي بر نقش گفتمان اسلامي در فرجام اين تنازع

بشريت در طول حيات خود، تاريخ طولاني و پر حادثه‌اي از تعامل و نزاع را پشت سر گذاشته است. اين تاريخ طولاني در كنار همه‌ي سختي‌ها و آساني‌هايي كه براي جامعه انساني در پي داشته، زمينه‌ساز تشكيل تمدن‌هاي بشري نيز شده است. در اين نوشتار با تمركز بر تنازع تمدني موجود ميان غرب و اسلام، پس از بيان تاريخچه‌اي در باب اين تنازع، تلاش شده برخي از مهم‌ترين رويدادهاي اسلامي معاصر كه تمدن غربي را در موضع ضعف و انفعال قرار داده است مطالعه شود. انقلاب اسلامي ايران و نيز اربعين حسيني و فرصت‌هاي تمدني موجود در آن، موضوعاتي هستند كه از اين رهگذر و با روش تحليل تاريخي بررسي شده‌اند. پژوهش حاضر مترصد پاسخ‌گويي به اين پرسش اصلي است كه در نزاع تمدني مذكور، جبهه اسلامي براي پيروزي بر جبهه باطل بايد چه نقطه‌اي را به‌منزله مركز ثقل گفتمان خود انتخاب كند؟ فرض بر اين است كه آينده‌ي اين نزاع تمدني به شرطي با پيروزي جبهه اسلامي همراه خواهد بود كه اين جبهه تمام تلاش خود را در زمينه‌ي تقويت و گسترش هرچه بيشتر مهم‌ترين عنصر تمدني خود كه همان دين اسلام است مبذول دارد و جبهه دين‌داران و آزادگان را در عالم شكل دهد. آنچه در اين مسير راهگشا است كشف و شناخت ظرفيت‌هاي موجود در دين اسلام و اعتماد بر آنها براي ساختن يك الگوي تمدن جهاني است. پيروزي انقلاب اسلامي ايران، به‌منزله‌ي حركتي به‌منظور بازگشت به اوج تمدني اسلام در روزگار افول تمدن اسلامي و غلبه‌ي كامل تمدن غربي و نيز اربعين حسيني در سال‌هاي اخير، به‌منزله‌ي فعليت يافتن يكي ديگر از ظرفيت‌هاي عظيم نهفته در دل دين اسلام كه درك حقيقت آن مي‌تواند تمدن غربي را با چالش جدي مواجه كند، گواهي بر اين مدعا است.