الهيات رخ‌داد؛ تاملاتي درباره «دين بدون متافيزيك» از منظر جان دي كپوتو

«الهيات رخ داد» نگرشي نو به الهيات است كه در فلسفه هاي پسامدرن ريشه دارد. مفهومي كه جان دي كپوتو فيلسوف دين آمريكايي به تبع انديشه هاي استادش ژاك دريدا براي نفي نظام هاي الهياتي مبتني بر فلسفه سنتي غرب وضع كرده و در پي دينِ منهاي متافيزيك است. الهيات رخ داد حكايت از نوعي عدم ثبات در معنا دارد، و وضعيتي آستانه اي و نامتعين در مفاهيم الهياتي را به تصوير مي كشد. اين نگرش اجازه هرگونه مطلق انگاري و نظام سازي و در يك كلمه، متافيزيك محوري در مفاهيم الهياتي را از انديشه انسان سلب مي كند. الهيات رخ داد از مفاهيمي پيوسته در حال تحقق، آينده اي باز، غيرقابل پيش بيني، و غيرقابل مهار سخن گفته و به جاي سويه هاي معرفت شناختي، بر ويژگي هاي پراگماتيك و اگزيستانسيال دين تاكيد دارد. در الهيات رخ داد به جاي پرداختن به معرفت ديني، كه لاجرم امري متافيزيكي است، به مناسك ديني همچون نوع دوستي، كارهاي خير، عدالت طلبي و اخلاق توجه جدي مي شود. اما از منظري انتقادي بايد پرسيد كه آيا الهيات منهايِ متافيزيك اصولا قابل تصور است؟ به تعبير ديگر، آيا مي توان بدون تفسير و صورت بندي فلسفي به ميدان الهيات گام نهاد؟ اين مقاله پاسخي به اين سوال اساسي در برابر مفهوم الهيات رخ داد است.