تحليل آسيب شناسانه اقتصاد سياسي دولت هاي نهم و دهم مبتني بر نظم اجتماعي داگلاس نورث

كشورهاي مختلف براي دستيابي به توسعه از اقتصاد سياسي متفاوتي از جمله اقتصاد بازار آزاد يا رويكرد دولتي و بازتوزيعي بهره مي گيرند. براساس الگوي نظري نورث، جوامع در حال توسعه جهت دستيابي به توسعه دو نوع نظم محدود و نظم باز پيش رو دارند. در نظم محدود شخصي گرايي، درگيري و رانت نامولد و در نظم باز روابط غير شخصي، ائتلاف و رانت مولد مهم هستند. در اين مدل نظري، اتكا به ظرفيت بومي بجاي الگوبرداري از بيرون مهم است. در اين پژوهش، انطباق سياست‌هاي توسعه‌اي دولت نهم و دهم در حوزه‌هاي اقتصادي وسياسي با اين نظريه مي‌باشد. هدف ديگر، استفاده از اين نظريه براي مطالعه توسعه در ايران و يافتن راه‌كارهاي مناسب جهت برون رفت از مشكلات ناكارآمدي مي‌باشد. چون اين نظريه ، نظريه‌اي آزموده شده در دستيابي به توسعه كشورهاي شرق آسيا بوده است. يافته ها و نتايج حاصل از بكارگيري روش توصيفي- تحليلي در اين پژوهش حاكي از آن است ساخت نظم دسترسي محدود در دولت هاي مذكور، به همراه ماهيت ساخت دولت رانتي و سياست-گذاري اقتصادي در راستاي ايجاد منفعت براي فرادستان و اليت حاكم ، مخدوش كردن فضاي رقابتي به نفع گروه خاص پيروان قدرت ، منجر به عدم توفيق دولت در دستيابي به توسعه اقتصادي و عدالت اجتماعي گرديد. همچنين از عوامل ديگر مي توان به نگاه شخصي و نبود ائتلاف و وجود مناسبات رانتي از نوع رانت نامولد اشاره كرد. به علاوه اين دولت نتوانسته با تغيير مسير نهادي تاريخي و بهبود كيفيت نهادي مورد نظر نورث، از ساختار رانتيريسم رهايي يابد.