جايگاه تأويل در اصول فقه و نسبت آن با مباني تفسير متن.

تأويل با فرا‌رفتن از دلالت ظاهري لفظ و رفتن به ‌سوي معناي غير ظاهر، از جمله شيوه‌هاي فهم متن مي‌باشد. از آنجا كه استفاده از اين شيوه براي فهم ادله نقلي فقهي موثر به‌نظر مي‌رسد و از طرفي در مباحث الفاظ علم اصول، قواعد شناخته شده‌اي همچون اصل ظهور وجود دارد كه مانع رويكرد تأويل گرايانه مي‌باشد؛ لذا ضروري است تا وضعيت تأويل در اصول فقه و نسبت آن با اصل ظهور و تفاوت آن با تفسير ارزيابي شود. مسأله اصلي اين تحقيق، شناسايي زمينه‌هاي تأويل‌گرايي در دانش اصول فقه مي‌باشد، كه تلاش درخور برخي اصولي‌ها در اين‌خصوص ستودني است؛ اگرچه اين تلاش مغفول واقع شده است و اين مقاله سعي بر شناسايي و معرفي آنها دارد. مقاله حاضر با روش توصيفي- تحليلي تنظيم شده است. لزوم عدم اكتفا به رابطه ذاتي لفظ و معنا، ضرورت احراز اراده جدي متكلم، جمع عرفي، لزوم انطباق احكام مستفاد از متن با حسن و قبح ذاتي اشيا، همگامي با مقاصد شارع، تفكيك بين مخاطب مستقيم و غيرمستقيم، امكان خروج از دلالت ظاهر در فرض احراز قرينه، برتري معناي عرفي بر معناي لغوي، مهم‌ترين يافته‌هاي اين پژوهش است كه همگي مبين ظرفيت تأويلي مباحث الفاظ علم اصول تا سرحد هرمنوتيك كلاسيك است كه تأويل را به متن، تاريخ متن و قصد مؤلف پايبند مي‌داند.