بررسي تأثير سامانه‌هاي سطوح آبگير باران بر ويژگي‌هاي فيزيكي و شيميايي خاك مناطق خشك (مطالعه موردي: منطقه ميل نادر سيستان)

استفاده نامعقول از عرصه هاي طبيعي و كشاورزي به ويژه در نواحي خشك و نيمه خشك باعث تشديد فرسايش خاك و در پي آن وقوع سيلاب هاي سهمگين و بروز پديده گرد و غبار و تشديد بيابان‌زايي مي‌شود. بنابراين به منظور جلوگيري از بروز مشكلات زيست‌محيطي اين مناطق، نيازمند مديريت علمي منابع آب و خاك آن‌ها است. سامانه هاي سطوح آبگير باران يكي از نقاط قوت مناطق خشك و بياباني است كه استعداد نهفته اي براي توسعه اين نواحي دارد. اين پژوهش عملكرد تأثير سامانه هاي سطوح آبگير باران بر ويژگي‌هاي فيزيكي و شيميايي خاك سطوح آبگير باران در منطقه ميل نادر سيستان را مورد بررسي قرار داد. بدين منظور 12 نمونه خاك به طور تصادفي از محدوده سطوح آبگير باران و منطقه شاهد برداشت شد و ويژگي‌هاي فيزيكي و شيميايي آن‌ها اندازه‌گيري شد. نتايج نشان داد كه بين ميانگين مقادير درصد رس، سيلت و شن در خاك سطوح آبگير باران نسبت به منطقه شاهد تفاوت معني‌داري در سطح 1 درصد (0.01 P) وجود دارد و با افزايش درصد رس و سيلت بافت خاك از كلاس لومي- شني در منطقه شاهد به كلاس لومي در سطوح آبگير باران تغيير يافته كه باعث افزايش 28 درصدي رطوبت خاك نسبت به منطقه شاهد شده است. در بررسي خصوصيات شيميايي خاك مشخص شد كه نيز مقدار اسيديته، هدايت الكتريكي، سديم و نسبت جذب سديم به‌طور معني‌دار (0.01 P) در خاك سطوح آبگير كاهش ولي ميزان ماده آلي، نيتروژن و پتاسيم افزايش يافته است. نتيجه‌گيري مي شود كه اثر سامانه‌هاي سطوح آبگير باران باعث بهبود مشخصه‌هاي فيزيكي- شيميايي خاك شده است. با توجه به بحران‌هاي ‌محيط زيستي موجود و تسريع روند بيابان‌زايي در اين منطقه، بهره‌برداري از اين سامانه‌ها در منطقه سيستان شرايط مناسبي را براي بهبود اكولوژيكي و زيست‌محيطي اين مناطق فراهم مي‌نمايد.