ارزيابي واكنش ژنوتيپ‌هاي زودرس گياه كينوا به سطوح مختلف تنش شوري

جهت بررسي عملكرد گياه كينوا (Chenopodium quinoa Willd.) در برابر تنش شوري، آزمايشي با كشت بذور 9 ژنوتيپ به‌صورت فاكتوريل بر پايه طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي در گلدان‌هاي پلاستيكي با بستر ماسه و رس به نسبت دو به يك در مزرعه پژوهشي اداره تحقيقات هواشناسي كشاورزي گرگان انجام شد. تيمارهاي محلول شوري NaCl در سطوح صفر، 10، 20 و 30 دسي‌زيمنس بر متر پس از استقرار گياه و رسيدن به مرحله شش برگي به مدت 45 روز اعمال شد. پس از تيمار شوري اندازه گيري صفات مورفولوژيكي انجام گرفت. ژنوتيپ‌هاي RedCarina و Q12 با روندي يكنواخت در تمامي سطوح شوري داراي مقادير پايين در صفات مورد بررسي و همچنين ژنوتيپ‌هاي Giza1 و Q21 با مقادير بالا در اكثر صفات به‌ترتيب به‌عنوان ژنوتيپ‌هاي حساس و متحمل معرفي شدند، به‌طوري‌كه اين دو گروه از ژنوتيپ‌ها در خوشه‌بندي تجزيه كلاستر و همچنين بايپلات سطوح مختلف شوري، همواره در گروه‌هاي مشابه قرار گرفتند. اما برخي ژنوتيپ‌ها عملكردي نسبي در سطوح مختلف شوري داشتند. رقم Titicaca، در سطوح شوري بالا و ژنوتيپ‌هاي Q29 و Q31 در سطوح پايين شوري داراي عملكرد و تحمل بالا نسبت به تنش شوري بودند. برخي ژنوتيپ‌ها در سطوح شوري 20 و 30 دسي‌زيمنس اگرچه در صفات رويشي داراي بهترين عملكرد بودند اما در صفات زايشي، پايين‌ترين مقادير را داشتند. در تجزيه به مولفه‌هاي اصلي نيز، صفات زايشي بيشترين تغييرات را در سطوح شوري بالا توجيه كرد. با توجه به نتايج، مرحله دانه‌بندي در گياه كينوا را مي‌توان به‌عنوان يك مرحله حساس به شوري معرفي كرد.