تاثير تلقيح با باكتري‌هاي محرك رشد و نانو ذرات بر فرآيند انتقال ماده خشك و عملكرد تريتيكاله تحت رژيم‌هاي آبياري

به‌منظور بررسي تاثير باكتري‌هاي محرك رشد و نانو ذرات بر سهم انتقال ماده خشك و فتوسنتز جاري در عملكرد دانه تريتيكاله در رژيم‌هاي مختلف آبياري، آزمايشي به‌صورت اسپليت‌پلات فاكتوريل در قالب طرح پايه بلوك‌هاي كامل تصادفي در سه تكرار در مزرعه تحقيقاتي دانشكده كشاورزي و منابع طبيعي دانشگاه محقق اردبيلي در سال 1400 اجرا شد. رژيم‌هاي مختلف آبياري در سه سطح (آبياري كامل به‌عنوان شاهد، قطع آبياري در 50 درصد مراحل آبستني و سنبله‌دهي به‌ترتيب به‌عنوان محدوديت شديد و ملايم آبي معادل كد 43 و 55 مقياس BBCH) در كرت‌هاي اصلي قرار داده شدند و تركيبي از كاربرد كودهاي زيستي در چهار سطح (عدم كاربرد به‌عنوان شاهد، كاربرد آزوسپريلوم، سودوموناس و كاربرد توام آزوسپريلوم و سودوموناس) و محلول‌پاشي نانوذرات در چهار سطح (محلول‌پاشي با آب به‌عنوان شاهد، محلول‌پاشي يك گرم در ليتر نانو اكسيد آهن، محلول‌پاشي 50 ميلي‌گرم در ليتر نانوسيليكون و محلول‌پاشي توام نانواكسيد آهن و نانوسيليكون) به‌صورت فاكتوريل در كرت‌هاي فرعي قرار داده شدند. نتايج نشان داد كه مصرف توام باكتري‌هاي محرك رشد و نانوذرات در شرايط قطع آبياري در مرحله آبستني، موجب كاهش درصد انتقال ماده خشك از ساقه (22.75%) و اندام هوايي (21.36%) و سهم اين فرآيندها در عملكرد دانه (به‌ترتيب 58.29 و 56.24%) نسبت به شرايط عدم كاربرد باكتري‌هاي محرك رشد و نانوذرات در همين سطح از سطوح آبياري شد. همچنين كاربرد توام باكتري‌هاي محرك رشد در شرايط قطع آبياري در مرحله آبستني، حجم ريشه (44.68%)، فتوسنتز جاري (48.63%)، سهم فتوسنتز جاري در عملكرد دانه (15.63%)، شاخص سطح برگ (32.82%) و عملكرد دانه (28.58%) را نسبت به عدم كاربرد باكتري‌هاي محرك رشد و نانوذرات تحت شرايط قطع آبياري در مرحله آبستني افزايش داد. براساس نتايج اين آزمايش به‌نظر مي‌رسد كاربرد باكتري‌هاي محرك رشد و نانوذرات مي‌تواند به‌عنوان يك فاكتور مديريتي مناسب براي افزايش عملكرد تريتيكاله در شرايط محدوديت آبي مدنظر باشد.