بررسي تغييرات برخي خصوصيات زراعي و بيوشيميايي گياه دارويي آويشن باغي (Thymus vulgaris L.) با كاربرد گونه‌هاي مايكوريزا و محلول‌پاشي اسيد هيوميك

به‌منظور بررسي اثر محلول‌پاشي اسيد هيوميك و كاربرد قارچ مايكوريزا بر گياه دارويي آويشن باغي (Thymus vulgaris L.) آزمايشي به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح پايه بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار، طي سال‌هاي زراعي 1401-1400 و 1400-1399 در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه آزاد اسلامي واحد تاكستان اجرا شد. عوامل آزمايشي شامل سه گونه قارچ مايكوريزا (شاهد، Glomus mosseae، G.etunicatum و G. intraradices) و سطوح كود اسيد هيوميك (شاهد، 150 و 300 ميلي‌گرم در ليتر) بود. نتايج نشان داد در تمامي صفات مورد بررسي اثر تيمارها معني‌دار شد. اثر متقابل مايكوريزا و اسيد هيوميك بر درصد و عملكرد اسانس معني‌دار شد و افزايش بيش از 200 درصد مشاهده شد. كاربرد 300 ميلي‌گرم در ليتر اسيد هيوميك به‌ترتيب باعث افزايش 14 و 16 درصدي ميزان كلونيزاسيون ريشه و درصد فلاونوئيد نسبت به شاهد شد و كاربرد مايكوريزا به‌ترتيب افزايش 23 و 30 درصدي در اين صفات شد. در تركيبات اسانس نيز دو ماده تيمول و كارواكرول بيشترين مقدار را داشتند و با اعمال تيمار اسيد هيوميك به‌ترتيب 12 و 16 درصد و با اعمال تيمار مايكوريزا به‌ترتيب 19 و 27 درصد افزايش در اين صفات مشاهده شد و از اين‌رو مي‌توان نتيجه گرفت كه كيفيت اسانس آويشن تحت اعمال تيمارها بهبود پيدا كرده است. در بين مايكوريزاهاي مورد استفاده در اين پژوهش نيز كاربرد مايكوريزا G.mosseae كاراتر از دو مايكوريزاي ديگر بر صفات مورد بررسي اثرگذار بود. نتايج موجود حاكي از آن است كه كاربرد مايكوريزا نسبت به اسيد هيوميك اثر بيشتري بر بهبود صفات مورد بررسي داشته است.