برآورد ميزان دقت مدل رقومي ارتفاعي TanDEM-X در شبيه‌‌سازي مشخصات هيدروليكي سيلاب‌ (مطالعۀ موردي: حوضۀ رودخانۀ اترك)

مدل‌سازي هيدروليكي سيلاب،‌ نقش مهمي در مديريت بهينۀ سيل و كاهش خطرات مرتبط دارد. منطقۀ موردمطالعه در اين پژوهش، بازۀ 20 كيلومتري رودخانۀ اترك در بالادست شهر مراوه‌تپه است كه يكي از مخاطره‌آميزترين مناطق ايران از منظر سيلاب رودخانه‌اي مي‌باشد. هدف از پژوهش حاضر، برآورد ميزان دقت مدل رقومي ارتفاعي TanDEM-X با قدرت تفكيك 12 متر در شبيه‌سازي مشخصات هيدروليكي سيلاب است. براي رسيدن به اين هدف، مدل دوبعدي HEC-RAS در شرايط پايدار براي شبيه‌سازي سيلاب با دورۀ بازگشت 5، 10، 25، 50، 100 و 200 ساله استفاده شد؛ همچنين از تصاوير ماهواره‌اي Landsat-8 OLI براي استخراج پهنه سيلابي و اعتبارسنجي مدل هيدروليكي بهره گرفته شد. نتايج مدل‌ هيدروليكي نشان‌دهندۀ آن است كه وسعت پهنۀ سيلابي در محدودۀ 4.40 (دورۀ بازگشت 5 سال) تا 5.93 كيلومترمربع (دورۀ بازگشت 200 سال) متغير است. از سوي ديگر، در دورۀ بازگشت 200 سال، ميانگين عمق 67.9 درصد و سرعت جريان 49.5 درصد در مقايسه با دورۀ بازگشت 5 سال افزايش مي‌يابد. تحليل حساسيت ضريب مانينگ مؤيد آن است كه بيشترين حساسيت وسعت پهنۀ سيلابي، ميانگين عمق و سرعت جريان نسبت‌به ضريب مانينگ 4.65، 4.84 و 12.23- درصد است. نتايج اعتبارسنجي مدل دوبعدي HEC-RAS با استفاده از پهنۀ سيلابي استخراج‌شده از تصاوير ماهواره‌اي Landsat-8 OLI براي دورۀ بازگشت 10 سال نشان از آن دارد كه شاخص درصد تناسب 86 است. نتايج اين پژوهش به‌عنوان نقطۀ عطفي براي مدل‌سازي هيدروليكي مشخصات سيلاب با مدل رقومي ارتفاعي TDX در ساير مناطق ايران كمك مي‌كند.