تبيين تغييرات مكاني ريزگردهاي تهران با رويكرد كياس در معرفت شناسي فضايي

ريزگردهاي ورودي به كلانشهر تهران از الگوي خاصي پيروي مي‌كند كه در پژوهش حاضر علل آن در دورۀ زماني 2005 تا 2017‏‎ بررسي مي‌شود. داده‌هاي استفاده‌شده در اين پژوهش شامل روزهاي ‏وقوع ريزگردها و داده‌هاي ايستگاه‌هاي سينوبتيك تهران بوده است. در اين مطالعه از مدل رهگيري بسته‌هاي هوا (HYSPLIT)، شاخص‌هاي آشكار‌سازي ريزگردها و تعيين خصوصيات شيميايي گرد و غبار (از‌جمله عناصر اصلي و كمياب از پهنه‌هاي انتخابي از روش فولوئورسنس اشعۀ ايكس XRF) استفاده شده است. يافته‌ها نشان داد كه منشأ اوليۀ ريزگردهاي ورودي به تهران در منطقه‌هاي بياباني و خشك كشور‌هاي غرب و جنوب غربي ايران قرار دارد. بخش اعظم منابع خارجي ريزگرد مانند صحاري شمال عربستان و صحاري شرق آفريقا پديده‌هاي جديدي نيست و به رخداد ريزگردها در دوران جديد مربوط نمي‌شود، بلكه از گذشته فعّال بوده‌ است و هيچ‌گاه از منطقه‌هاي داخلي ايران، شبيه تهران عبور نمي‌كردند كه علت آن را بايد در خشك‌شدن تالاب‌ها و درياچه‌هاي داخلي جست‌وجو كرد. به‌طور كلي، تغييرات فراواني مسير ريزگرد‌ها و ارتباط آنها را با منابع ورودي نمي‌توان تبيين كرد؛ اما بيشتر به نظر مي‌رسد كه سيستم حركتي ريزگردها در‌صدد برقراري نظمي‌عميق‌تر است؛ زيرا ورودي مواد به سيستم ديناميكي ريزگردها در‌طول حركت تغيير كرده است؛ در‌حالي كه در مبدأ و شروع سيستم ريزگردها تغييرات چشمگيري رخ نداده است.