جذابيت نگارشي در نگارش علمي دانشگاهي: مطالعه‌اي پديدارشناختي

در دوران كنوني، دانشگاه‌ها به ويژه دانشگاه‌هاي ايراني با مسائل گوناگوني در حوزه‌ي نگارش علمي مواجه هستند. جذابيت‌نگارشي از مهمترين ويژگي‌هاي مخاطب‌محوري در نگارش علمي است. شواهد ميداني و اسناد پژوهشي نشانگر كم‌توجهي به اين ويژگي‌ راهبردي است. اين‌ واقعيت، ضرورت توجه و تلاش براي شناسايي نظام‌ نشانگرهاي سنجش كيفيت جذابيت‌نگارشي و ارائه راهكارهايي براي ارتقاي آن را دوچندان مي‌سازد. پژوهش حاضر با هدف شناسايي نظام نشانگرهاي سنجش كيفيت جذابيت‌نگارشي در نگارش علمي دانشگاهي انجام شده‌است. بدين‌منظور از رويكرد كيفي و روش پديدارشناسي استفاده‌‌شد. ميدان پژوهش، دانشكده روان‌شناسي و علوم تربيتي دانشگاه تهران است. نمونه پژوهش، 12 نفر از استادان و مدرسان بودند كه به شيوه هدفمند از نوع ملاكي انتخاب‌شده و با آن‌ها مصاحبه نيمه‌ساختاريافته انجام‌شد؛ در مصاحبه نهم، داده‌ها به اشباع رسيدند و براي اطمينان، 3 مصاحبه ديگر نيز انجام‌شد. تحليل مصاحبه‌ها با استفاده از راهبرد ديكلمن، به شناسايي 51 نشانگر و دسته‌بندي‌آن در قالب 9 ملاك سنجش ويژگي‌هاي جذابيت نگارشي شامل «خلاقانه‌نويسي»، «برانگيزانندگي‌نوشتاري»، «مختصر‌نويسي»، «ساده‌نويسي»، «شفافيت‌نگارشي»، «نظمِ صفحه‌آرايي»، «خلاصه‌كننده‌هاي جذاب (استفاده مناسب از علائم گرافيكي)»، «انسجام‌بخشي درون‌متني» و «صحيح‌نويسي‌نوشتاري»، انجاميد. به نظر مي‌رسد رعايت نشانگرها و ملاك‌هاي جذابيت‌نگارشي بتواند در بهبود كيفيت نوشتارها، افزايش گرايش به مطالعات، ارتقاي فرهنگ مطالعه و استفاده از يافته‌هاي علمي نقش مهمي را ايفا كرده و آن‌ها را تسهيل نمايد. در انتها، بحث و نتيجه‌گيري با توجه به يافته‌هاي پژوهش حاضر و ساير پژوهش‌ها انجام شد و راهكارهايي نيز ارائه گرديد.