مطالعه كيفي تعيين‌گرهاي فرهنگ محيط ‌زيستي

امروزه مسايل و مشكلات محيط زيستي به چالش و نگراني‌هاي بسياري براي جامعه تبديل شده است. بسياري بر اين باورند كه اين مشكلات از ضعف فرهنگي ناشي مي‌شود. بورديو ريشه بحران‌هاي محيط‌ زيستي را در جهان‌بيني غربي كه نگاهي سلطه‌گرايانه به محيط‌زيست دارد، مي‌بيند. در واقع، بدون شكل‌گيري فرهنگ محيط‌زيستي، تشكيل جامعه‌اي با مسئوليت‌پذيري محيط ‌زيستي بالا امكان‌پذير نيست. از اين‌رو، در پژوهش حاضر، به مطالعه كيفي تعيين‌گرهاي فرهنگ محيط‌ زيستي پرداخته شد. با بهره از روش كيفي تحليل مضمون و مصاحبه نيمه ساختاريافته با 15 نفر از صاحب‌نظران داده‌ها گردآوري شد و سپس مورد تحليل مضمون قرار گرفت. در نهايت، به دو مضمون فراگير و پنج مضمون سازمان‌دهنده دست يافته شد. درباره مؤلفه‌هاي فرهنگ محيط ‌زيستي، 7 مضمون پايه به دست آمد كه اين موارد در قالب مضامين فراگير و سازمان‌دهنده قابل تقسيم‌بندي بودند. مضامين پايه به دو دسته كلي ذهني و عيني تقسيم شدند. درباره عوامل مؤثر بر فرهنگ محيط‌زيستي، به 12 مضمون پايه اشاره شد كه اين موارد نيز در قالب مضامين فراگير و سازمان‌دهنده قابل تقسيم‌بندي بودند. اين مضامين پايه به سه دسته كلي عوامل فرهنگي ـ اجتماعي، انگيزشي و اقتصادي تقسيم شدند. در نهايت، جهت بررسي اعتبار محتوايي الگو، از شاخص CVR استفاده شد كه نتايج (بيش از 0/42) حاكي از تأييد الگوي طراحي‌شده توسط صاحب‌نظران مي‌باشد.