بررسي كاركرد روايي از طريق مربع معنايي و برنامه روايي در رمان و اگر حقيقت داشت نوشته مارك لوي

گرماس به‌عنوان مشهورترين نظريه‌پرداز معناشناسي روايت معتقد است كه ساختار يك روايت همچون ساختار يك جمله، از دستور زبان خاص خود برخوردار است. وي با ارائه مدل‌هايي همچون الگوي كنشي، برنامه روايي، مربع معنايي و ... سعي در ساختارمند كردن روابط ميان نشانه‌هاي دلالت‌مند يك اثر دارد تا از اين طريق با گذار از روساخت به ژرف‌ساخت، به درك ساختارهاي دروني معناساز متن دست يابيم. در اين بررسي برآنيم تا با بهره‌گيري از مدل‌هاي ارائه‌شده توسط گرماس به بررسي كاركرد روايي در رمان و اگر حقيقت داشتاثر نويسنده فرانسوي، مارك لوي، بپردازيم. در حقيقت با انجام اين بررسي در پي يافتن پاسخي براي اين پرسش هستيم كه چگونه كاركرد روايي به‌عنوان اصل سازمان‌دهنده گفتمان به ايجاد معنا و بازتاب ارزش‌هاي موردنظر نويسنده كمك كرده است؟ پيش‌فرض ما در اين پژوهش آن است كه متن متشكل از مجموعه‌اي از عناصر نشانه معناشناختي در سطح و عمق است كه بين آن‌ها روابط معناسازي وجود دارد. لذا هدف از اين بررسي، مطالعه الگوي كنشي، برنامه روايي و مربع معنايي در اين رمان است تا مشخص شود چگونه اين عناصر، گفتمان را معنادار مي‌كنند. يافته‌هاي اين بررسي نشان مي‌دهند كه در اين داستان با مجموعه‌اي ساده از برنامه‌هاي روايي كاربردي مواجه نيستيم، بلكه شاهد مجموعه‌اي از برنامه‌هاي روايي هستيم كه به موازات هم پيش مي‌روند، اين امر بيانگر پيچيدگي سير روايي سوژه كنشي است. از بررسي مربع معنايي درمي‌يابيم كه كنشگر اگرچه موقتاً در موقعيت مرگ قرار مي‌گيرد اما سرانجام از آن خارج شده و به زندگي برمي‌گردد؛ اين بيانگر ارزش‌هاي مثبت‌انديشي نويسنده است.