شناسايي محركه‌هاي اثرگذار بر تغيير كاربري اراضي جنگلي استان گلستان بر اساس نظر كارشناسان و نيروهاي حفاظتي

جنگل زدايي و تغيير كاربري اراضي جنگلي به عنوان يك بحران جهاني مطرح است كه روند رو به رشد و نگران كننده اي داشته است. عوامل مختلفي به صورت تركيبي بر تغيير كاربري اراضي تأثير دارند و پيامدهاي متنوعي را به وجود مي آورند. در همين راستا تحقيق حاضر با هدف تحليلي بر محركه هاي اثرگذار و پيامدهاي تغيير كاربري اراضي جنگلي استان گلستان بر اساس نظر كارشناسان و نيروهاي حفاظتي انجام شد. جمعيت مورد مطالعه در تحقيق حاضر دربرگيرندۀ كارشناسان، نيروهاي يگان حفاظت منابع طبيعي و قرقبانان جنگل ها در استان گلستان است كه 100 نفر از آن ها به عنوان نمونه به شيوۀ گلوله برفي هدفمند در 10 شهرستان انتخاب شدند. ابزار جمع آوري اطلاعات پرسشنامه محقق ساخته بود كه روايي آن با استفاده از نظرات كارشناسان منابع طبيعي و پايايي آن با محاسبۀ ضريب آلفاي كرونباخ انجام گرفت. اطلاعات جمع آوري شده با نرم افزارهاي SPSS25 و Smart PLS3 مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. نتايج نشان داد، دو عامل ضعف هاي قوانين و مقررات و خلأهاي اجرايي آن  (0.000= ρ، 0.608= β و 24.110= t) و ضعف هاي سازماني و مديريتي (0.000= ρ، 0.530= β و 15.401= t) قوي ترين تأثير مثبت و معني دار را بر تغيير كاربري عرصه هاي جنگلي استان گلستان دارند. يافته ها حاكي از آن است كه تغيير كاربري جنگل ها بيشتر متأثر از روش هاي  با رويكرد بهره برداري غيرقانوني با ضريب مسير 0.833 در سطح 99 درصد اطمينان بوده است. با توجه به نتايج، اصلاح و رفع تناقضات قانوني و تصويب قوانين ضروري جديد و متناسب نمودن مجازات ها با نوع و ميزان جرائم متخلفان، تسريع و كوتاه تر نمودن فرآيند رسيدگي به تخلفات تخصصي منابع طبيعي، و همچنين اصلاح تشكيلات سازماني و انتصاب مديران مجرب و جسور به منظور اخذ تدابير لازم در جهت پيشگيري از بهره برداري هاي غيرمجاز، از مهم‌ترين پيشنهادهاي تحقيق حاضر در راستاي كاهش ميزان تغيير كاربري اراضي جنگلي است.