بررسي چالش زغالگيري از ديدگاه متخصصين و جوامع محلي در جنگل‌هاي زاگرس

زغالگيري يكي از بهره‌برداري‌هاي عمده از جنگل‌هاي استان لرستان (به‌خصوص زاگرس مياني) است. هدف از اين پژوهش بررسي چالش زغالگيري از ديدگاه متخصصان و جوامع محلي در جنگل‌هاي منطقه بسطام شهرستان الشتر است. بدين منظور از طريق جنگل گردشي و كمك متخصصان جنگلداري اقدام به تهيه پرسشنامه تحليل سوآت در استان لرستان شد. پرسشنامه در اختيار نقش‌آفرينان (۱۲ نفر از جوامع محلي و 40 نفر از متخصصان) قرار گرفت و بر اساس مقياس ليكرت امتيازدهي شدند. براي راهبرد‌گذاري زغالگيري از ماتريس ارزيابي موقعيت و اقدام راهبردي استفاده شد. نتايج نشان داد كه مهم‌ترين قوت‌ها، ضعف‌ها، فرصت‌ها و تهديد‌هاي زغالگيري ازنظر نقش‌آفرينان و كارشناسان به ترتيب شامل در نظر گرفتن معيشت محلي و افزايش درآمد خانوار، جنگل‌زدايي (كاهش تراكم، تاج پوشش و حذف تدريجي جنگل)، كاهش مهاجرت روستا به شهر و به خطر افتادن استمرار و پايداري جنگل است. نقش‌آفرينان محلي بر ضعف‌ها، فرصت‌ها و تهديدهاي شامل، آسيب به دستگاه تنفسي و بينايي و حادث شدن سوختگي‌ها در بدن افراد درگير در زغالگيري، امكان برپايي نظام مديريتي مشاركتي و حضور افراد خارج از سامان عرفي روستاها براي زغالگيري تأكيد داشتند. براي كل نقش‌آفرينان، كارشناسان و مردم محلي به ترتيب موقعيت‌هاي (13/48-، 26/09-)، (17/29-، 29/77-) و (0/5+ ، 12/59-) حاصل شد. بنابراين ماتريس ارزيابي موقعيت و اقدام راهبردي تائيدكننده راهبرد تدافعي (ازنظر كل جامع آماري و كارشناسان) و محافظه‌كارانه (ازنظر مردم محلي) بود. براي مديريت بهينه جنگل و كاهش زغالگيري پيشنهاد گرديد، نسبت به توانمندسازي جوامع محلي و ايجاد صندوق‌هاي خرد در راستاي جنگل‌كاري و احياء جنگل اقدام كرد و نسبت به كاهش و حذف زغالگيري از درختان بلوط اقدام شود.