ارزيابي شدت خطر بيابان‌زايي در دشت جيرفت با تاكيد بر معيارهاي زمين‌شناسي و ژئومورفولوژي

شناخت معيارها و شاخص هاي بيابان زايي و تعيين مهمترين عوامل مؤثر بر آن در هر منطقه، گام نخست برنامه ريزي منطقي به منظور بيابان زدايي مي باشد. از اين رو، در پژوهش حاضر، شدت خطر بيابان‌زايي در دشت جيرفت با استفاده از مدل ايراني ارزيابي پتانسيل بيابان زايي و با تاكيد بر معيار زمين‌شناسي و ژئومورفولوژي مورد بررسي قرار گرفت. ابتدا، نقشه واحدهاي كاري با استفاده از نقشه‌هاي زمين‌شناسي، كاربري اراضي و تصاوير سنجنده لندست 8 و با بهره‌گيري از تصاوير گوگل ارث تهيه شد و در هر واحد، شاخص‌هاي شيب ، نوع بهره برداري از واحد كاري و حساسيت سنگ به فرسايش ارزش‌گذاري گرديد و در نهايت با تلفيق شاخص‌ها با استفاده از ميانگين‌گيري هندسي، ارزش معيار مربوطه محاسبه، و نقشه شدت خطر بيابان‌زايي تهيه شد. نتايج حاصل از اين پژوهش نشان داد كه دشت جيرفت از لحاظ بيابان‌زايي و از حيث معيار زمين شناسي و ژئومورفولوژي در كلاس متوسط (II) طبقه‌بندي مي‌گردد كه شاخص بهره برداري از واحد كاري بعنوان با امتياز متوسط 3، بعنوان مهمترين عامل در بيابانزايي منطقه تاثيرگذار بوده است. بر اين اساس در دشت جيرفت اگر چه عامل زمين شناسي و ژئومورفولوژي، با شدت متوسطي موجبات خطر بيابان‌زايي را مهيا نموده است اما اين امر مي‌تواند با استفاده ناپايدار از اراضي و مصرف بي‌رويه منابع طبيعي بستر مناسبي را به منظور تبديل خطر به يك بحران محيطي ممكن پذير نمايد، كه نيازمند اتخاذ تصميمات مديريتي بر اساس اهداف توسعه پايدار و توجه به اصول و قواعد آمايش سرزمين مي‌باشد.