عوامل مؤثر در انتخاب ايران به‌عنوانِ مقصد گردشگري: كاربرد مدل‌يابي معادلات ساختاري

ايران با وجود كسب رتبۀ اول ارزان‌‌ترين مقصد گردشگري، رتبه 10 ميراث جهاني و رتبه 26 زيباترين كشورهاي جهان، در سال 2019 فقط توانسته 0.62 درصد تعداد گردشگران ورودي جهان و 0.53 درصد مبلغي را كه گردشگران بين‌‌المللي هزينه كرده‌اند جذب كند. همچنين، براي دستيابي به هدف تعيين‌شده در برنامۀ هفتم توسعۀ كشور، رشد سالانه حدود 30 درصدي ورود گردشگر بين‌‌المللي به كشور ضروري است. با هدف شناسايي معيارهاي مؤثر، تبيين مدل معادلات ساختاري جذب گردشگران خارجي و بررسي تفاوت وضعيت موجود با وضعيت مورد انتظار گردشگران، براي گردآوري نظرات گردشگران خارجي كه در پروازهاي خروجي از كشور بودند (نمونۀ در دسترس) از پرسش‌نامه‌اي كه پژوهشگران طراحي كرده‌اند استفاده شد. داده‌‌هاي حاصل از نظرات 143 نفر تحليلِ عاملي شد و ده معيار كه با كنترل آن‌ها مي‌توان 60 درصد خواسته‌هاي گردشگران را برآورده كرد شناسايي شد. سپس مدل معادلات ساختاري ارتباط بين معيارها، طراحي و برازش شد. درنهايت تحليلِ شكاف ميان وضعيت مطلوب (خواسته‌‌ها) و وضعيت موجود (واقعي) معيارهاي شناسايي‌شده انجام و مشخص شد كه بين وضعيت مطلوب و وضعيت موجود هفت معيار پاكيزگي محيط شهري و اماكن، امكانات و تسهيلات گردشگري، امنيت، كيفيت اقامتگاه‌‌ها، كيفيت خدمات حمل‌‌ونقل، توجه به مسائل محيط زيستي و سياست‌گذاري‌هاي دولت تفاوت معني‌‌دار وجود دارد و وضعيت فعلي اين معيارها پايين‌‌تر از حد مورد انتظار گردشگران خارجي است. مدل معادلات ساختاري تبيين‌شده نيز با اطمينان 99 درصد بيانگر رابطۀ معني‌‌دار مستقيم و اثر قوي معيارهاي شناسايي‌شده با/ بر انتخاب ايران به‌عنوانِ مقصد گردشگران خارجي است.