شناسايي عوامل مهم در استعداديابي از طريق مقايسه متغيرهاي آنتروپومتريكي، فيزيولوژيكي، روان شناختي و مهارتي بازيكنان نخبه و غير نخبه واليبال

زمينه و هدف: واليبال از ورزش‌هاي متداول و جذاب در بين جوامع مختلف است. براي تدوين برنامه‌هاي استعداديابي بمنظور كشف و پرورش استعدادها و تعيين سهم شاخص‌هاي مختلف استعداديابي در اين رشته ورزشي، نياز به انجام مطالعات توسعه‌‌اي است. هدف اين مطالعه مقايسه متغيرهاي آنتروپومتريكي، فيزيولوژيكي، روانشناختي و مهارتي واليباليست‌هاي نخبه با افراد غير نخبه در پست هاي مختلف بازي  بود. روش تحقيق: تعداد 250 واليباليست نوجوان نخبه و همين تعداد بازيكن غير نخبه پسر در پست‌هاي دفاع وسط، پاسور، ليبرو، دريافت‌كننده قدرتي و دفاع وسط؛ به‌صورت در دسترس انتخاب و در اين مطالعه شركت كردند. شاخص‌هاي آنتروپومتريك، قابليت‌هاي فيزيولوژيك، ويژگي‌‌هاي روان شناختي و توانايي‌هاي مهارتي شركت كنندگان، با روش‌‌هاي ميداني و آزمايشاهي مورد اندازه گيري قرار گرفت. براي تحليل داده ها و استخراج نتايج، از روش هاي آماري تحليل واريانس يك‌ راهه و كروسكال-واليس استفاده گرديد. يافته‌‌ها: نتايج نشان داد توان هوازي و بي‌هوازي، قد، شاخص قد نشسته، طول دست‌باز، شاخص نسبي ساق، متغيرهاي روان شناختي (انگيزش، اعتمادبه‌نفس، هدف‌گذاري، تنش، افسردگي، خشم، سرزندگي، خستگي، سردرگمي)، مهارت سرويس، پاس و اسپك گروه واليباليست نخبه به‌طور معني‌داري بهتر از گروه غير نخبه بود(05‏‏/‏0 p). با اين حال، متغيرهاي شاخص توده بدن، طول دست باز، قد نشسته و شاخص نسبي ساعد؛ بين بازيكنان پست‌هاي مختلف واليبال تفاوت معني داري نداشت (05‏‏/‏0 p). نتيجه‌گيري: با توجه به نتايج مطالعه حاضر، براي استعداديابي ورزشي علمي در كنار متغيرهاي آنتروپومتريكي و فيزيولوژيكي، متغيرهاي روان شناختي و مهارتي نيز بايد جهت شناخت استعداد مدنظر قرار گيرند. جهت استعداديابي پست‌‌هاي مختلف واليبال پيشنهاد مي‌‌شود از متغيرهاي آنتروپومتريكي كه نسبت به ساير متغيرها تفاوت بيشتري داشتند، استفاده شود.