مقايسه تأثير بيهوشي با اسانس‌هاي گل ميخك (Eugenia caryophyllata)، گياه گشنيز (Coriandrum sativum) و گياه مورد (Myrtus communis) برشاخص‌هاي خوني و استرسي ماهي شيپ (Acipenser nudiventris)

مطالعه حاضر به‌منظور مقايسه كارايي سه ماده بيهوشي شامل اسانس هاي گل ميخك (Eugenia caryophyllata)، گياه گشنيز (Coriandrum sativum) و گياه مورد (Myrtus communis) بر شاخص هاي خوني و ميزان استرس‌زايي در ماهي شيپ (Acipenser nudiventris) (ميانگين وزني 10/13±90/62گرم) انجام شد. براساس پيش آزمايش انجام شده به‌منظور تعيين غلظت بهينه هر يك از اسانس هاي فوق، غلظت بهينه اسانس گل ميخك 75، اسانس گشنيز 200 و اسانس مورد 800 ميلي گرم بر ليتر تعيين گرديد. در آزمايش دوم كه به‌‌منظور مقايسه اثرات اسانس هاي ميخك، گشنيز و مورد بر شاخص هاي خون‌شناسي و استرس در ماهي شيپ انجام شد، ماهيان با غلظت‌هاي بهينه اسانس ها بيهوش شدند و از آن‌ها 10 دقيقه و 24 ساعت بعد از بيهوشي خون گيري انجام شد. براساس نتايج، هيچ گونه تلفاتي در مطالعه حاضر مشاهده نشد. تأثير بيهوشي با اسانس هاي مختلف بر تعداد گلبول‌هاي قرمز خون، ميزان هموگلوبين، هماتوكريت، MCV، MCH و MCHC معني دار نبود (0/05 P)، اما اثر زمان بر تعداد گلبول هاي قرمز و و درصد هماتوكريت در مورد هر سه اسانس معني‌دار بوده و ميزان اين شاخص ها در زمان 24 ساعت پس از بيهوشي نسبت به 10 دقيقه پس از بيهوشي افزايش معني‌داري يافت (P 0/05). ميزان هورمون كورتيزول و گلوكز خون نيز به‌طور معني‌داري تحت تأثير اسانس هاي بيهوشي و زمان قرار گرفت و بيشترين ميزان آن ها در تيمار ميخك در 10 دقيقه بعد از بيهوشي مشاهده شد (0/05 P). در مجموع عملكرد اسانس گياه گشنيز و مورد در بيهوشي ماهي شيپ تا حد زيادي شبيه يكديگر بود و با عملكرد اسانس ميخك تفاوت معني‌دار داشت (0/05 P)، بنابراين در مقايسه با اسانس ميخك، اسانس هاي گياه مورد و گشنيز مواد مناسب تري براي بيهوشي گونه ماهي شيپ هستند.