نقش و تحليل كاركردگرايانۀ «حكايت» در انقلاب هاي جمعي (مطالعه موردي قصۀ مرغان جهان در منطق‌الطير)

منطق الطير عطار از آثار عرفاني برجسته در ادبيات فارسي است كه در ساختاري روايي، به قصۀ فراخوان كمّي و كيفي «مرغان جهان» و تلاش جمعي آنها براي رسيدن به «سيمرغ» مي پردازد. «حكايت» مهمترين ابزار عطار، در شكل دهي به ساختار اين بسيج جمعي است. او در ساختار منطق الطير از 194 «حكايت» استفاده كرده شده است. سوال اين است كه كاركرد اين حكايت ها چيست و چرا «عطار» بر استفاده از اين نوع روايي، اصرار دارد؟ پيش فرض اين است كه حكايت يكي از تمهيدات مورد نياز براي شكل دهي به بسيج جمعي است و عطار آگاهانه تلاش مي كند تا ساختار منطق الطير را بر «حكايت» استوار سازد. «هدهد» به عنوان رهبر، همواره تلاش مي كند تا در گفتگوي خود با ديگر مرغان، از «حكايت» به عنوان يك ابزار، استفاده كند. استفاده از «حكايت»، تبديل قصۀ «من» به «ما» را آسان مي كند و موجب همراهي مي شود. «حكايت» موجب خلق بحران و اضطرار شديد مي شود و الزام نمايشي فراخوان مورد نظر «هدهد» را تشديد مي كند. با استفاده از «حكايت» مي توان خير و منفعت جمعي را برجسته كرد و موجب تشديد جامعه پذيري و جهان بيني مشترك شد. ساخت هاي روايي، مفتون سازي و تسخير ذهن را آسان مي كنند و بر قدرت ترغيبي و متقاعدسازي زبان مي افزايند. در اين مقاله تلاش مي شود تا اهميت و ضرورت استفاده از «حكايت» در متن منطق الطير، با روش كيفي و تحليلي – توصيفي ، مورد بررسي و نقد كاركردشناختي قرار گيرد.