كاركردهاي نيل در شعر قرن ششم با تأكيد بر سنايي، انوري، خاقاني و نظامي

گياهان از ديرباز به عنوان يكي از منابع مهمّ غذا و دارو، مورد توجّه انسان بوده‌است. نياكان ما طيّ هزاران سال علاوه بر تأمين‌ دارو، غذا و پوشاك، به شناخت بيشتري از گياه دست‌يافته و از رنگ و بوي‌ تعدادي ‌از گياهان، در نقّاشي، رنگرزي، عطر و آرايش ‌استفاده‌كرده‌اند. نيل‌ يكي‌ از‌گياهان رنگزاست كه به دليل ثبات رنگ و قدرت بالاي تركيب‌پذيري با طيف وسيعي از رنگ‌هاي طبيعي‌ديگر، مورد توجّه انسان بوده ‌است. بازتاب‌گستردۀ اين‌گياه در شعر، حكايت از رونق و استفادۀ سالم پيشينيان از ‌رنگ ‌‌طبيعي‌ نيل در كنار خواصّ‌ درماني‌آن دارد. در قرن ششم بنابه دلايلي؛ از قبيل رقابت، توسعۀ علم و يا فاضلانه‌گويي از سوي شاعران، كاركرد‌‌هاي درماني‌گياه نيز مانند اطّلاعات سايرعلوم، با كنايه و استعاره‌هاي‌ ديرياب آميخته ‌شده و درك مفهوم شعر را دشوار ساخته ‌است. اين پژوهش‌ برآن است‌ كه با استفاده از روش توصيفي_ تحليلي، بازتاب‌ ‌نيل‌ را از ديوان‌هاي سنايي، انوري، خاقاني و نظامي استخراج كند به بررسي و تحليل كاركردهاي طبّي، ادبي و هنري و باورهاي عامّۀ آن بپردازد.