نقش روزنامه كاوه در تاريخ‌ادبيات‌نگاري فارسي

وقتي از سنت تاريخ‌ادبيات‌نگاري فارسي سخن به ميان مي‌آيد، غالباً نظرها معطوف مي‌شود به ترجمه كتاب‌هاي تاريخ ادبياتي اروپاييان كه رويكردها، روش‌ها و تمهيدات نويني را در اختيار مورخان ادبي فارسي‌زبان قرار دادند. بنابراين، اولاً كتاب و ثانياً ترجمه دو متغير اصلي در انتقال ميراث مغرب‌زمين به قلمرو زبان فارسي قلمداد مي‌شود. حال آن‌كه اولاً خيلي زودتر از آن كه ترجمه كتاب‌ها چشم مورخان ادبي را به روي جهان‌هاي تازه بگشايد، مقالات مطبوعاتي اين نقش مهم را بر عهده گرفتند و ثانياً كوشندگان اين حوزه در سه خانواده ژانري ترجمه، تأليف و ترجمه – تأليف فعاليت مي‌كردند. در اين ميان روزنامه كاوه به اعتبار مشاركت و مساهمت نويسندگاني مثل محمد قزويني، سيد حسن تقي زاده، ابراهيم پور داوود، ادوارد براون، كريستن سن و ديگران بيش از ديگر مطبوعاتي بودند كه به اين بحث مي پرداختند. پرسش اصلي مقاله در همين نقطه شكل مي‌گيرد: سهم مقالات تاريخ‌ابياتي كه در روزنامه كاوه منتشر مي‌شد، چه نقشي در انتقال ميراث غربي داشت و چگونه؟ پرسش‌هاي ديگري نظير اين‌كه كدام چهره‌ها اثرگذارتر بودند و نسبت آثار اين‌ها با گفتمان‌هاي مسلط جامعه آن روزگار چگونه بود؟