تحليل روند شرايط اينورژني لايه مرزي هوا در شهرهاي مناطق كوهستاني و ارتباط آن با پديده انسو مورد: شيراز

هدف اين پژوهش، بررسي توزيع فراواني ماهانه، فصلي و سالانه وارونگي دما در لايه مرزي هواي شهر شيراز است. در اين راستا، داده هاي راديوسوند ساعت 3.5 محلي در بازه 1394-1380 خورشيدي (5478 روز) از تارنماي دانشگاه وايومينگ برداشت شد. ارتفاع ايستگاه هواشناسي شيراز (1491 متر از سطح دريا)، به عنوان سطح پايه وارونگي لايه مرزي هوا تعيين شد و سقف لايه وارونگي نيز تا سطح ژئوپتانسيل متر 700 هكتوپاسكال (به طور ميانگين حدود 1.5 كيلومتر از لايه زيرين هواي فراز سطح محل) به عنوان فضاي مورد مطالعه انتخاب شد. يافته  ها نشان داد كه مهر و آبان بيشترين و تيرماه كمترين فراواني روزهاي وارونگي را دارند. بر اين پايه، فصول پاييز، زمستان، بهار و تابستان به ترتيب بيشترين روزهاي وارونگي داشتند. يافته  ها در مقياس سالانه بيانگر روند فراواني روزهاي وارونگي افزايشي بود. به طوري كه افزايش ميانگين ماهانه فراواني روزهاي وارونگي دماي هوا در 5 سال سوم (1394-1390) نسبت به 5 سال دوم (1389-1385)، حدود دو برابر مقدار 5 سال دوم نسبت به 5 سال نخست (1384-1380) بود. ميانگين بلندمدت سالانه نيز نشان داد كه در 73 درصد از روزهاي سال (267 روز)، شهر شيراز با پديده وارونگي روبرو بود. شديدترين وارونگي هاي دما در لايه مرزي هوا در دي ماه رخ داده است، اين موضوع به روشني گوياي نقش سرمايش شبانه در تشديد وارونگي دماي لايه مرزي هوا مي¬بااشد. بر پايه ريتم تغييرات شاخص (ONI)، نتايج نشان داد كه بيشترين فراواني روزهاي همراه با وارونگي دما در شهر شيراز با فاز سرد انسو (لانينا) همسو است. به طور كلي، بيش از 59 درصد فراواني روزهاي همراه با وارونگي دما همزمان با فاز سرد (لانينا) رخ داده است.