گونه شناسي پايداري محله اي در توسعه فضايي شهر گرگان

با آغاز نوگرايي در ايران كه از اوايل حكومت پهلوي آثار عيني‌تر آن در شهرها ظاهر شد، محله‌هاي تاريخي كه پويايي و پايداري خود را در گذشت زمان نشان داده بودند، رو به زوال نهادند و بافت جديد كه عمدتاً به تدريج از دهه‌ي چهل تاكنون پيرامون بخش تاريخي ساخته شده است، در اين بافتها بسياري از ويژگيهاي محله‌هاي تاريخي شكل نگرفته است به اين ترتيب محله‌هاي تاريخي و جديد  در شهر گرگان از نظر پايداري  با تغييرات و چالشهاي مواجه شده‌اند،  كه بايد شناخته شود. در پژوهش حاضر با نگاهي به مقوله‌ي پايداري محله‌اي، ابعاد مختلف آن و سطح پايداري محله‌اي در 8 محله شهر گرگان بررسي شد. روش تحقيق حاضر به توجه به ماهيت تحقيق، سؤال و اهداف تحقيق از نوع توصيفي – تحليلي بوده و از دو فاز شكل گرفته است. در فاز اول تحقيق به بررسي روند گسترش  فضايي شهر گرگان در طي 45 سال اخير پرداخته شد كه بدين منظور از تصاوير ماهواره‌اي بهره گرفته شد، در فاز دوم تحقيق به گونه‌شناسي پايداري محله‌اي در 8 محله شهر گرگان كه از گونه‌هاي متفاوت يافتي و كالبدي بوده، پرداخته شد و در اين مرحله ازمدلهاي VIKOR،SAW و تكنيك كپ‌لند استفاده شد، نتايج حاصل از يافته‌هاي تحقيق نشان داد كه در بازه‌ي زماني 45 ساله شهر گرگان با گسترش شهري بسيار زيادي مواجه بوده و محلات جديد در قالب محلات الحاقي و شهرك‌سازي و طرح‌هاي توسعه شهري شكل گرفتند. محلات قديمي شهر گرگان در بين شاخص‌هاي پايداري اقتصادي، كالبدي زيست‌محيطي و اجتماعي پايداري قبلي خود را ندارند؛ و شكل‌گيري محلات جديد و بدون برنامه و ادغام روستاها در شهر گرگان ازجمله اوزينه و انجيراب و گرگان جديد در سالهاي بعد از انقلاب نشان مي‌دهد كه اين محلا صرفاً محلي براي سكونت اقشار پايين جامعه بوده و نشاني از كاركرد و هويت محله‌اي و پايداري محله‌اي در آن‌ها به چشم نمي‌خورد.