بررسي كاركردهاي روان‌شناختي سرگرمي با رويكرد اسلامي

سرگرمي‌هاي مدرن از مفاهيم نوظهور در عصر حاضرند كه اثرات و كاركردهاي متعددي، ازجمله كاركردهاي روان‌شناختي، دارند. شناخت اين كاركردها خود از لحاظ علمي داراي اهميت خاصي است؛ به‌طوري‌كه گاه اين كاركردها براي سازندگان خودِ اين سرگرمي‌ها نيز مجهول و ناشناخته است. نكته ديگر، شرايط تأثيرگذار در مطلوب بودن يا نبودن اين كاركردهاست. توجه به ملاحظات اسلامي مي‌تواند در حل اين مسائل راهگشا باشد. در همين راستا، پژوهش پيش‌رو با روش توصيفي ـ تحليلي در پي يافتن كاركردهاي روان‌شناختي سرگرمي و شرايط مطلوبيت آنها از ديدگاه اسلامي است. در اين پژوهش مشخص شد كه برخي از كاركردهاي روان‌شناختي سرگرمي عبارت‌اند از: شادي و تفريح؛ يادگيري و آموزش؛ خودشكوفايي و تعالي‌يابي؛ تخليه هيجانات؛ هيجان‌خواهي و برانگيختگي؛ تجديد قوا و آرميدگي؛ رهايي‌يابي از مشكلات؛ ارضاي حس آرمان‌خواهي؛ غفلت‌زايي و سازگاري؛ روان‌درماني؛ خوديابي و جانشين‌پذيري. در دنياي امروز، غالباً اين كاركردها به‌صورت نامطلوب محقق مي‌شوند. از منظر اسلامي براي اينكه اين كاركردها مطلوب باشند، برخي ملاحظات لازم است؛ ازجمله اينكه: سرگرمي حلال باشد و به نتايجي چون غفلت از امور مطلوب و وظايف ديگر انسان، فخرفروشي، رفتار ناگهاني و فاقد دورانديشي، اعتياد به سرگرمي، ايجاد نياز كاذب (مانند مدگرايي)، يكسان‌سازي فرهنگي، تهاجم به فرهنگ اسلامي و سلطه (اقتصادي، فرهنگي و سياسي) طاغوتيان منجر نشود.