تحليل انتقادي گفتمان چپ نو در برخورد با مسئله هويت ايراني

چپ نو ايراني از دهه 70 شمسي به اين‌سو، با ترجمه آثاري از انديشمندان مكتب فرانكفورت و ديگر نحله‌هاي نئوماركسيستي غربي،‌ جايگاه خود را در فضاي روشنفكري ايران، به‌ويژه در حوزه مطالعات فرهنگي كشور تثبيت كرد. از آن پس، يكي از مهم‌ترين چالش‌هاي چپ نو در بررسي تاريخ و فرهنگ ايران، مسئله هويت ايراني بوده است. مقاله حاضر سعي دارد به‌صورت كيفي و با استفاده از روش تحليل گفتمان انتقادي فركلاف، سويه‌هاي ايدئولوژيك و كاركردهاي اجتماعي گفتمان چپ نو در برخورد با مسئله هويت ايراني را واكاوي نمايد. به پيروي از روش پژوهش، نقد گفتمان چپ نو در سه سطح متن، تفسير و زمينه ارائه مي‌شود. پرسش اصلي تحقيق آن است كه هويت ايراني در گفتمان چپ نو چگونه بازنمايي شده است؟ فرضيه مطرح‌شده در پاسخ به اين سؤال اين است كه علي‌رغم تكاپوي شبه‌علمي چپ نو در تحليل نظري هويت ايراني، اين تحليل برآمده از يك ايدئولوژي سياسي غيرمنسجم با ماهيتي وارداتي و غيربومي است. يافته‌هاي پژوهش حاكي از آن است كه چپ نو، عناصر هويت ايراني را نه در بستر تاريخ و فرهنگ ايران، بلكه در پيروي ترجمه‌اي و تقليدي از اجداد فكري خود، با برچسب‌هايي مانند فاشيسم، شووينيسم و نژادپرستي بازنمايي مي‌كند تا براي پيشبرد ايدئولوژي خود در سطح جهاني، از چپ نو غربي و در سطح ملي، از نيروهاي متخاصم با هويت ايراني يارگيري كند. بااين‌حال، مجموعه نامتناهي از تضادها و تعارض‌هاي تئوريك، كليت گفتمان را با بحران درون‌گفتماني مواجه و در زمينه اجتماعي بي‌اثر ساخته است.