توليد و ارزيابي نانوكيتوزوم ‌كافئين و پودر نوشيدني فوري غني‌سازي شده با آن

در اين پژوهش، ريزپوشاني كافئين در نانوليپوزوم‌هاي پوشش‌داده شده با كيتوزان به‌منظور كاهش طعم تلخ اين تركيب، و سپس توليد پودر نوشيدني غني‌شده با آن صورت گرفت. ابتدا نانوكيتوزوم‌ها، در نسبت‌هاي 1:9، 2:8 و 3:7 لستين-كلسترول، با روش هيدراتاسيون لايه نازك تهيه شدند. ميانگين اندازه ذرات و پتانسيل زتا براي نسبت‌هاي مختلف لستين-كلسترول، به ترتيب در محدوده 443.6- 133.3 نانومتر و 40.96+ تا 48.36+ بدست آمد. نمونه كيتوزومي با نسبت 1:9 لستين-كلسترول، پايداري خوبي را در طول 60 روز نگهداري نشان داد. نانوكيتوزوم‌هاي داراي نسبت 1:9 لستين-كلسترول در فرمولاسيون نوشيدني‌ها استفاده شدند. نمونه‌هاي نوشيدني پس از تهيه شدن در فرمولاسيون‌هاي مختلف (نمونه‌هاي حاوي 3 و 5% محلول آزاد كافئين، نمونه‌هاي حاوي3 و 5% محلول كيتوزومي كافئين و نمونه‌ي شاهد)، مورد ارزيابي حسي قرار گرفتند كه نتايج نشان‌دهنده‌ي مقبوليت طعم نمونه‌هاي حاوي نانوكيتوزوم كافئين در مقايسه با نمونه‌هاي حاوي كافئين آزاد بود. سپس، نوشيدني‌ها از نظر خصوصيات فيزيكي و شيميايي (pH، اسيديته، درجه بريكس و رنگ) ارزيابي شدند. در ادامه، نوشيدني‌ها با استفاده از دستگاه خشك‌كن انجمادي به شكل پودر درآمدند تا ويژگي‌هاي شاخص انحلال‌پذيري آب و هيگروسكوپي آن‌ها مورد ارزيابي قرار گيرند. نتايج حاصل از اندازه‌گيري ميزان انحلال‌پذيري و هيگروسكوپي پودر نوشيدني‌ها، نشان داد كه نمونه‌هاي حاوي نانوكيتوزوم كافئين انحلال‌پذيري و هيگروسكوپي پاييني نسبت به ساير نمونه‌ها دارند. نتايج كلي اين پژوهش، نشان‌دهنده‌ي كارآمد بودن نانوكيتوزوم‌ها در پوشش‌دهي طعم تلخ كافئين بود. لذا با توليد نانوكيتوزوم‌هاي كافئين و استفاده از آن در فرمولاسيون پودر نوشيدني‌ها، مي‌توان نوشيدني‌هاي انرژي‌زا، بدون نياز به استفاده از مقادير بالاي ساكارز توليد كرد.