تبيين نظريه «ذاتي‌بودن رابطه لفظ و معنا» در اصول فقه اماميه و ارائه آثار حقوقي آن

بحث از چگونگي دلالت لفظ بر معنا، يكي از اولين و مهم‌ترين مسائل علم اصول فقه و مبادي زبان‌شناختي - فلسفي علم اصول است كه نشان‌دهنده توانايي اين علم در حل فلسفي مهم‌ترين پرسش‌هاي زباني است. نظريه مشهور ميان فلاسفه غربي و هم‌چنين اصوليون شيعه، «وضعي‌بودن» رابطه لفظ و معنا است. با اين همه، قول به «ذاتي‌بودن» رابطه لفظ و معنا در غرب حاميان شاخصي از افلاطون تا چامسكي داشته است. مقاله حاضر با رويكرد توصيفي تحليلي كوشيده است تا ضمن معرفي و تبيين ديدگاه «ذاتي‌بودن رابطه ميان لفظ و معنا»، آثار و نتايج آن را در تاريخ نظام حقوقي كشور مورد بررسي قرار دهد و به واكاوي نظريه ذاتي‌بودن در ميان نظرات علماي اصول فقه شيعه و به‌علاوه در ديدگاه صاحب‌نظران مغرب‌زمين بپردازد. هم‌چنين، مسائل پيراموني اين نظريه از قبيل نقاط قوت و اشكالاتي كه بر اين نظريه وارد شده است و البته بررسي آثار پذيرش اين ديدگاه در نظام حقوقي كنوني، دور از نظر نگارندگان نبوده است. ماحصل پژوهش آن است كه به‌رغم نقاط قوت تحليلي نظريه ذاتي‌بودن، ادله اقامه شده براي اين نظريه ناكافي و پذيرش آن مورد ترديد است.