تحليل گفتمان جايگاه توسعه در كنش‎گري جنبش دانشجويي عدالتخواه

‎در طول سه دهه گذشته، مواضع جنبش دانشجويي عدالتخواه در بسياري از موضوعات چالش برانگيز شده است. هدف اين مقاله بررسي جايگاه توسعه در گفتمان اين جنبش دانشجويي است. با توجه به تاثيرگفتمان جنبش هاي دانشجويي، در گفتمان موثر جامعه و تاثيرش بر ساختارهاي سياسي و اجتماعي، بررسي آن ضروري به نظر مي رسد. در اين راستا بايد مشخص ساخت كه گفتمان اين تشكل، چه معنايي از توسعه را حفظ و چه معنايي را طرد مي‎كند. الگوي تحليل گفتمان تلفيقي فركلاف و لاكلا و موفه، براي نيل به اين هدف كارآمد است. بر پايه اين الگو، ابتدا ويژگي صوري بيانيه‎ها و سخنراني‎هاي افراد شاخص از منظر واژگان، نظام آوايي و دستور زبان در سه سطح محتوا و روابط موجود در متن و همچنين هويت هايي كه در سطح متن تصوير مي‎شوند؛ بررسي شد. در ادامه، در سطح تفسير با استفاده از تلفيق فركلاف و لاكلا و موف، گفتمان‌هاي موجود در متون بيانيه‌ها و مصاحبه‌ها شناسايي شد. در سطح تبيين جايگاه گفتمان مورد مطالعه در مناسبات قدرت مشخص شد. يافته‎ها نشان مي‎دهد هر چند اين گفتمان دال «تمدن گرايي اسلامي» را به عنوان بديل توسعه معرفي مي‎كند، اما همچنان با رويكرد وابستگي قرابتي اساسي دارد. در گفتمان جنبش، نسبت به مقوله هايي چون عدالت طلبي، اقتصاد مقاومتي، استكبار ستيزي و استعمار ستيزي و مبارزه با فساد برجسته‎سازي آشكار صورت پذيرفته است. در مقابل، توسعه غربي، اشرافي‎گري و جناح بندي‎هاي سياسي، با شدت بالابه حاشيه رانده شده اند. گفتمان هاي غائب اين جنبش شامل صلح طلبي، مقوله زنان، دمكراسي خواهي، آزادي خواهي، حقوق بشر و امر روزمره است.