مطالعۀ اثربخشي دورۀ تربيت مربي خلاقيت بر دانش، نگرش و مهارت معلمان مناطق محروم: مطالعۀ طولي پديدارشناسانه

پژوهش حاضر با هدف بررسي اثربخشي طولي دورۀ مجازي تربيت مربي خلاقيت به‌منظور توانمندسازي معلمان مناطق محروم انجام گرفت. روش پژوهش، كيفي از نوع پديدارشناسي توصيفي بود. جامعۀ آماري پژوهش شامل تمامي شركت‌كنندگان دوره‌هاي تربيت مربي خلاقيت شهر تهران در سال 1400 بود. در پژوهشي كيفي در سال 1401، مشاركت‌كنندگان در انتهاي ترم اول برگزاري كارگاه با درنظرگرفتن ملاك‌هاي ورود و خروج به‌صورت هدفمند انتخاب شدند و پس از مصاحبۀ عميق نيمه‌ساختاريافته با 14 نفر (4 مرد و 10 زن) از مشاركت‌كنندگان، اشباع نسبي حاصل شد. در پژوهش حاضر به‌منظور بررسي اثربخشي طولي اين دوره، مصاحبه‌هاي نيمه‌ساختاريافتۀ مجددي با همان نمونۀ آماري در انتهاي ترم چهارم برگزاري كارگاه انجام گرفت. از تحليل داده‌ها با نرم‌افزار MAXQDA12، 818 واحد معنايي، 12 مضمون فرعي و 3 مضمون اصلي به‌دست آمد كه در مقايسه با ترم اول، تعداد واحدهاي معنايي افزايش يافته و 28 واحد معنايي جديد اضافه شده بودند. مضامين استخراج‌شده از مصاحبه‌هاي مربوط به ترم چهارم به كمك روش تحليل مضمون و مقايسه با مضامين استخراج‌شده و نيز تعداد تكرار آن‌ها در مصاحبه‌هاي مربوط به پايان ترم اول نشان داد تغييرات معناداري در بعد دانش مشاركت‌كنندگان در مضامين بازآفريني تعريف خلاقيت، بازيابي اجزاي تفكر واگرا، شناخت ويژگي‌هاي كلاس خلاق و شناسايي موانع خلاقيت اتفاق افتاده است. در بعد نگرش نيز تخيل و خلاقيت، چارچوب‌ها و كليشه‌هاي ذهني، نقش خلاقيت در محروميت‌زدايي و در بعد مهارت، كاربرد تكنيك‌هاي خلاقيت در زندگي شخصي و حرفه‌اي و ايده‌سازي براي كاربرد مهارت‌هاي خلاقانه در مناطق محروم نسبت به ترم اول به‌صورت معناداري ارتقا يافته بودند. درنتيجه، اجراي اين دوره براي توانمندسازي معلمان در آموزش مهارت خلاقيت پيشنهاد مي‌شود.‌