تحليل روند و مشخصه‌هاي بارش بر منابع آب كشاورزي در استان لرستان

زمينه و هدف: تحليل رويدادهاي هيدرولوژيكي يكي از مؤلفه‌هاي مهم ارزيابي مديريت منابع و مصارف آب به شمار مي روند. مقدار مصرف آب به‌طور مستقيم به پديده هاي اقليمي در يك منطقه بستگي دارد. بارندگي از يكي از شاخص هاي مهم تغيير اقليم به شمار مي رود كه در تحليل احتمالاتي پديده هاي هيدرولوژيكي موردتوجه محققان قرار گرفته است. اين تحقيق با هدف ارزيابي تحليل روند و برآورد دوره بازگشت بارندگي در مديريت منابع آب استان لرستان با استفاده از روش من كندال اصلاح شده و مدل‌سازي احتمالاتي دومتغيره انجام گرفته است.روش پژوهش: محدوده مورد مطالعه استان لرستان واقع در بخش غربي ايران است. براي دستيابي به اين هدف، سري هاي زماني اطلاعات بارندگي براي دوره آماري 35 ساله از 1365 تا 1400 گردآوري شد. به‌منظور تحليل روند بارش در استان از آزمون ناپارامتريك من كندال اصلاح شده استفاده گرديد. هم چنين براي تعيين دوره بازگشت دومتغيره مدت و ارتفاع بارش از توابع مفصل ارشميدسي استفاده شد.يافته‌ها: نتايج بررسي ها نشان داد كه اكثر نقاط استان لرستان ارتفاع بارندگي در دوره بازگشت 10 ساله كمتر از 50 ميلي‌متر در روز است. اين مقدار بارندگي به‌طور متوسط بين 100 تا 200 ميليون مترمكعب آب كشاورزي را براي هشت شهرستان تأمين خواهد كرد. نورآباد و الشتر به ترتيب بيش ترين و كم ترين مقادير پيش‌بيني‌شده آب را در 10 سال آينده داشته‌اند. علاوه بر اين مقايسه روند بارش‌ها نشان داد كه در سطح اطمينان 5 درصد روند كاهشي و افزايشي معني‌داري وجود نداشته است.نتيجه‌گيري: نتايج نشان داد اگرچه روند كاهشي يا افزايشي معني‌دار با استفاده از روش من كندال در شهرستان‌هاي استان لرستان شناسايي نشده است اما دوره بازگشت بارندگي نشان‌دهنده كاهش منابع آب در دسترس براي كشاورزي است. برنامه‌ريزي بر اساس توابع توزيع دومتغيره نشان داد كه مدت بارندگي مي‌تواند نقش تعيين‌كننده‌اي در محاسبه دوره بازگشت داشته باشد.