تخمين منحني توزيع دانه‌بندي خاك بر مبناي سه تابع انتقالي پارامتريك

زمينه و هدف: منحني توزيع دانه‌بندي خاك از مهم‌ترين ويژگي‌هاي فيزيكي خاك است و مدل‌هاي متعددي براي برازش بر داده‌هاي اندازه‌گيري شده اين منحني ارائه شده است. همچنين روش‌هايي براي تخمين اين منحني وجود دارد كه از آن‌جمله مي‌توان به تخمين آن با استفاده از روش آسان‌تر ويژگي‌هاي خاك در دسترس با نام توابع انتقالي پارامتريك اشاره نمود. هدف اصلي از اين پژوهش تخمين منحني توزيع دانه‌بندي خاك از چند مدل مختلف برمبناي توابع انتقالي پارامتريك مي‌باشد.روش پژوهش: در اين پژوهش از مدل‌هاي هاوركمپ و پارلانگ در دو حالت مختلف، مدل آسولين و همكاران و مدل فردلاند و همكاران براي برازش بر داده‌هاي اندازه‌گيري شده منحني دانه‌بندي استفاده شد. كليه‌ مدل‌هاي ذكر شده داراي چندين پارامتر مي‌باشند كه با معلوم بودن آن‌ها امكان تخمين منحني دانه‌بندي وجود دارد. براي برآورد پارامترهاي مدل‌هاي اول و دوم روابطي تجربي ساخته شد و براي مدل سوم از روابط ارائه شده توسط فولادمند و منصوري استفاده شد. كليه روابط برآوردشده با بكارگيري داده‌هاي بافت خاك (مقادير رس، سيلت، شن، ميانگين هندسي ذرات خاك و انحراف معيار هندسي ذرات خاك) به دست آمدند كه اندازه‌گيري و محاسبه آن‌ها براي بيشتر نمونه‌هاي خاك ساده و متداول است. براي انجام اين پژوهش از 30 نمونه خاك در استان فارس براي واسنجي روابط و از 10 خاك ديگر در اين منطقه به علاوه 30 نمونه خاك از مجموعه خاك‌هاي آنسودا براي صحت‌سنجي نتايج بدست آمده استفاده شد. 40 نمونه خاك به كار رفته در مرحله صحت‌سنجي به سه گروه بافت ريز، متوسط و درشت تقسيم شدند. مناسب‌ترين روابط استخراج شده براي تخمين پارامترهاي مدل‌هاي هاوركمپ و پارلانگ در دو حالت مختلف و مدل آسولين و همكاران از روش رگرسيون گام به گام تعيين شدند. براي ارزيابي نتايج از آماره‌هاي ريشه ميانگين مربعات خطا، ميانگين هندسي نسبت خطا و انحراف معيار هندسي نسبت خطا استفاده شدند.نتايج: نتايج نشان داد كه مدل فردلاند و همكاران براي خاك‌هاي با بافت ريز و درشت و مدل آسولين و همكاران براي خاك‌هاي با بافت متوسط مناسب مي‌باشند. همچنين نتايج نشان داد كه دو حالت مدل‌ هاوركمپ و پارلانگ براي تخمين منحني دانه‌بندي مناسب نيستند.