كاربرد نظريه رفتار برنامه ‌ريزي‎ شده بر ارتقاي رفتارهاي تغذيه‌اي پيشگيري از بيماري‌ هاي قلبي عروقي در زنان جنوب شرق ايران

زمينه و هدف: تغذيه ناسالم از عوامل خطر بيماريهاي قلبي عروقي است. اين مطالعه با هدف تعيين تاثير مداخله آموزشي مبتني بر نظريه رفتار برنامه‎ريزي شده در ارتقاي رفتارهاي تغذيه‎اي پيشگيري كننده از بيماري‎هاي قلبي عروقي انجام شد. مواد و روش ها: در اين مطالعه نيمه‌تجربي، 199 زن با روش نمونه‌گيري چندمرحله‌اي به گروه‌هاي مداخله (100 نفر) و كنترل (99 نفر) تقسيم شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخته شامل سئوالات جمعيت‌شناختي و اختصاصي جمع‌آوري گرديد. روايي و پايايي پرسشنامه نيز تاييد شد. داده‎ها با استفاده از آمار توصيفي (ميانگين، انحراف معيار، فراواني و درصد) و آمار تحليلي (آزمون‌هاي كاي دو، تي مستقل، تي زوجي و آناليز كوواريانس) تجزيه‎ و تحليل و برنامه آموزشي تدوين شد. برنامه اموزشي شامل آموزش چهره به چهره، ارسال پيام و كليپ‎هاي آموزشي در گروه مداخله انجام و دو ماه بعد داده‎ها مجدداً گردآوري و تجزيه‌ و تحليل شدند (0/05 P). يافته ها: قبل از مداخله دو گروه از نظر متغيرهاي جمعيت‎شناختي، نگرش،كنترل رفتاري درك‎شده، قصد رفتاري و رفتار تفاوت معني‎داري نداشتند. بعد از مداخله ميانگين نمره نگرش، هنجارهاي ذهني، كنترل رفتاري درك‎شده، رفتار، و قصد رفتاري گروه مداخله نسبت به گروه كنترل بصورت معني‌داري از 5/9± 28/3 ، 8/77± 14/78، 3/39± 33/11، 5/86±28/60، 7/57± 34/10 به 6/24± 30/39، 12/13/± 17/53، 4/79± 35/68، 8/44± 34/14، و 13/8± 38/68 به ترتيب افزايش يافت (0/05 P). نتيجه‌گيري: مداخله آموزشي بر اساس نظريه رفتار برنامه‎ريزي شده باعث ارتقاي رفتارهاي تغذيه‏اي پيشگيري كننده از يماريهاي قلبي و عروقي در زنان مي شود .