مورفولوژي، تحرك و ويژگي‌هاي اندازه ذرات رسوب در تپه‌هاي ماسه‌اي جديد مطالعه موردي: ارگ جوان آب‌شيرين

هدف مقاله ارزيابي ويژگي‌هايي مورفولوژي، تحرك‌پذيري و توزيع اندازه ذرات رسوب به عنوان شاخص‌هاي تكامل تپه‌هاي جوان مي‌باشد. با اين هدف و بر پايه عكس‌ه‌اي هوايي، تصاوير ماهواره، نقشه‌ها و بازديدهاي صحرايي مطالعه انجام شد. نتايج نشان داد كه بر پايه پارامتر ضخامت ماسه معادل و پارامتر تغييرپذيري جهت باد، نوع مرفولوژي تپه‌هاي ماسه‌اي، خطي مشخص شد. شاخص آب و هوايي تحرك تپه‌هاي ماسه‌اي، توسعه يافته توسط لنكستر، با استفاده از داده‌هاي هواشناسي ايستگاه سينوپتيك قم، كاشان و اردستان، در يك دوره 27 ساله براي تپه‌هاي ماسه‌اي آزمايش شد و نشان داد كه رابطه خوبي بين ميانگين شاخص تحرك، فعاليت و مرفولوژي تپه‌هاي ماسه‌اي وجود دارد. داده‌هاي اين تحقيق نشان مي‌دهد كه شاخص تحرك ماسه (M) براي تپه هاي ماسه‌اي 210 است كه در محدوده تپه‌هاي ماسه‌اي كاملا فعال قرار دارند. توزيع اندازه دانه و چهار پارامتر اندازه يعني ميانگين اندازه، جورشدگي، چولگي و كشيدگي منحني محاسبه شد. نمودارهاي طرح پراكندگي جورشدگي، چولگي و كشيدگي در مقابل اندازه متوسط ذرات، در تمايز انواع تپه‌هاي ماسه‌اي نشان داد كه رابطه جورشدگي و چولگي در مقابل ميانگين اندازه ذرات، در نشان‌دادن تحرك تپه‌ها  موثر هستند. پارامترهاي اندازه دانه رسوبات بدون توجه به نوع مورفولوژي تپه‌هاي ماسه‌اي داراي تغييرات مكاني هستند. مشخصه‌هاي اندازه دانه مي‌تواند به عنوان شاخصي براي محيط انتقال استفاده شود. مطالعات اين تحقيق نشان داد كه بر اساس ويژگي‌هاي اندازه دانه و شاخص‌ اقليمي، تپه‌هاي ماسه‌اي از نوع خطي ساده با فعاليت زياد مي‌باشند. محيط انتقال رسوبات تپه‌ها در بالا دست باد نسبت به رسوبات تپه‌ها در پايين دست پرانرژي‌تر است