توصيف جريان فكري مطالعات مسئوليت اجتماعي شركتي در نشريات حسابداري ايران (طي دوره 1399-1395)

هدف: شناخت ابعاد گوناگون مسئوليت اجتماعي شركت‌ها از اهميت روزافزوني برخوردار است. بنابراين، دانستن مسائل پژوهش شده‌ پيشين ضرورتي اجتناب‌ناپذير براي مطالعات آينده مي‌باشد. هدف اصلي پژوهش حاضر بررسي محتواي مقاله‌هاي علمي منتشر شده و كسب آگاهي بيشتر پيرامون مبحث مسئوليت اجتماعي و همچنين تبيين خلاء‌هاي پژوهشي در اين خصوص است.روش: در پژوهش پيش‌رو، از تكنيك تحليل محتوا كه روشي كيفي براي تحليل و شناسايي ابعاد و حوزه‌هاي مطالعاتي پيشين است، طي بازه زماني پنج ساله‌ (1399-1395) استفاده شد و در نهايت از بين 2.372 مقاله علمي انتشاريافته، تعداد 68 مقاله در 16 نشريه اختصاصي رشته ‌حسابداري، با كليدواژه مسئوليت اجتماعي و مسئوليت‌پذيري اجتماعي جهت تجزيه و تحليل، انتخاب شدند.يافته‌ها: نتايج نشان داد كه 38 مورد از 68 مقاله‌ مورد بررسي، به بررسي اثرات اقتصادي، مبني بر اينكه ايفاء مسئوليت اجتماعي مي‌تواند بر عملكرد مالي شركت‌ها اثرگذار باشد، پرداخته‌اند. اين در حالي است كه سهم تعداد مقاله‌ها در بُعد اجتماعي ايفاء مسئوليت اجتماعي، اگرچه كمتر از مقاله‌هاي منتشر شده در بُعد اقتصادي بوده، اما در گستردگي موضوعي با داشتن 12 مقوله فرعي، داراي سهم بيشتري نسبت به بُعد اقتصادي است. سهم مطالعات مسئوليت اجتماعي نسبت به كل مقاله‌هاي انتشار يافته 2.87% است. كاربرد اصلي اين يافته‌ها در ارائه طبقه‌بندي شده پژوهش‌هاي قبلي بوده و براي شناساندن خلاء‌هاي مطالعاتي در زمينه مسئوليت اجتماعي شركتي مفيد است.نتيجه‌گيري: علي‌رغم تاثيرات مثبت و اثبات شده نقش مسئوليت‌پذيري اجتماعي شركت‌ها بر بهبود عملكردهاي مالي و غيرمالي سازمان‌ها در بسياري از پژوهش‌هاي داخلي و خارجي، نبود استاندارد واحد براي گزارشگري مسئوليت اجتماعي از يك‌سو و رفتار سليقه‌اي مديران شركت‌ها در گزارش فعاليت‌هاي اجتماعي و زيست محيطي از سوي ديگر سبب شده تا كمبود اطلاعات در اين خصوص ايجاد شده، كه در نتيجه پژوهش در زمينه مسئوليت اجتماعي را با دشواري‌هايي همراه ساخته است.