بررسي ترجمۀ تصاوير بلاغي ناظر به ادات تشبيه «كأنّ» در گزيدۀ ترجمه‌هاي فارسي و انگليسي قرآن كريم

اين مقاله، نشان مي‌دهد چگونه مترجمان فارسي و انگليسي حرف تشبيه «كأنّ» را كه متداول ترين ادات تشبيه در قرآن است، در كل ۲۵ آيه از قرآن ترجمه كرده‌اند. ادات تشبيه از جمله اركان چهارگانۀ تشبيه؛ و تشبيه نيز از فنون ادبي است كه ذيل علم بيان در بلاغت اسلامي قرار مي‌گيرد. در مطالعات اخير، به جاي صنعت تشبيه از تصوير تشبيهي استفاده مي‌كنند كه دو نوع حسي و خيالي در آن نقش دارند. اين دو نوع تصوير، از جمله اجزاي سازنده تصاوير بلاغي محسوب مي‌شوند كه عمدتاً در راستاي اهداف دين‌شناختي قرآن عمل مي‌كنند. اين مقاله به شيوۀ توصيفي و از رهگذر بررسي تطبيقي ترجمه‌هاي برگزيده مي‌كوشد تشبيه‌هاي ناظر به «كأنّ» را به مثابه متداول‌ترين ادات تشبيه بررسي كند. مترجمان فارسي و انگليسي اين تصاوير را تا به اندازۀ زياد عين تصاوير متن اصلي معادل‌يابي و تصوير را به تصوير مشابه در زبان مقصد ترجمه كرده‌اند. مترجمان اين ادات تشبيه را در سطح واژه، به «گويي» در فارسي و as if / though در انگليسي برگردانده‌اند. مترجمان فارسي پس از اين عبارت، از فعل‌هاي زمان حال يا آينده، و مترجمان انگليسي از فعل‌هاي زمان گذشته بهره برده‌اند. با اين حال، لازم است در برگردان تصاوير به ويژگي بافتي تشبيهات نيز توجه شود. در مجموع، مترجمان فارسي و انگليسي به تبعيت از دسته‌بندي يارمحمّدي متأثر از نيومارك، تشبيه را به تشبيه مشابه اما گاه با صراحت بيشتر برگردانده‌اند. در انتخاب ترجمه‌ها ملاك پذيرش و مقبوليّت ترجمه‌ها از يك سو، و تقديم و تأخر زماني از ديگر سو ملاك بوده است. همۀ مترجمان اين ادات تشبيه را به لفظ به لفظ ترجمه كرده‌اند.