شيوه هاي تأكيد در قصايد ناصرخسرو

هر شاعري بر موضوعات و مفاهيم خاصي تأكيد مي كند . ناصرخسرو قبادياني از نخستين شاعران زبان فارسي است كه شعر را محمل تبليغ و تبيين عقايد مذهبي و سياسي خود كرده است. تأكيد، موضوعي است كه دو سويه دستوري و بلاغي دارد و در دو بخش تأكيد عام و خاص مطرح مي شود. در اين مقاله با روش استقرا، هر دو بخش شيوه‌‌هاي تأكيد در شعر ناصرخسرو استخراج، دسته‌‌بندي، توصيف و تحليل شده است. تأكيد عام در قصايد او شاملِ تكرارِ عين لفظ، ترادف، وصف عطف، وصل، مبالغه، تضاد و قصر است. همچنين تأكيد خاص شامل شيوه‌‌هاي تأكيد اسم، ضمير، صفت، قيد، فعل و جمله است. هدف عمده تأكيدهاي او تبيين و برجسته كردن موضوع‌‌ها و مفهوم‌‌هايي است كه در نظر او حقيقت شمرده مي‌‌شود و با استفاده از آن شيوه‌‌ها مي‌‌خواهد زمينه اقناع و پذيرش مخاطب را فراهم كند. به لحاظ بسامد تأكيد از طريق تكرار، جناس و تصدير در ميان آرايه‌‌هاي بديعي بيشتر ديده مي‌‌شود. در تأكيد خاص، تأكيد فعل و جمله در شعر او جايگاه خاصي دارد. اين بررسي گوياي آن است كه ناصرخسرو در بيشتر موارد چند شيوه تأكيد را همزمان به كار مي‌‌گيرد و اين موضوع تسلط بي‌‌نظير او را بر فنون شاعري، شيوه هاي مناظره، وعظ و تبليغ نشان مي‌‌دهد. همنشيني شيوه‌‌ها بر شدت و حدت تأكيدهاي او افزوده و باعث انسجام در سخن او شده است. ضمن آن كه فكر او نيز منسجم و مشخص است و چند موضوع محوري را كه در نظر او بيشتر اهميت دارد، با شيوه‌‌هاي متنوع تكرار و تأكيد مي‌‌كند.