امكان سنجي تعيين ارش براي درد

زمينه و هدف: اگر ارتكاب جنايت، موجب ايجاد درد در اعضا و اندام مجني عليه شود، آيا مي توان براي دردِ ايجاد شده، ارش تعيين نمود؟ مقنن جمهور ي اسلامي ايران در اين خصوص صراحتاً موضعي اتخاذ نكرده است. اين در حالي است كه در اغلب نزاع ها فارغ از ايجاد هر آسيبي معمولا اعضا و اندام مجني عليه نيز متألم مي شود. سكوت مقنن و خلاء پژوهشي موجود در اين زمينه از يك سو و فراواني مصاديق متألم شدن اعضا در بستر جامعه از سوي ديگر، نگار پژوهشي دقيق پيرامون امكان تعيين ارش براي درد را ضرورت مي بخشد.مواد و روش ها: اين نوشتار ضمن استفاده از منابع اصيل فقهي و حقوقي به روش كتابخانه اي و با اتخاذ رويكردي توصيفي -تحليلي سامان يافته است.يافته ها: در اين پژوهش پس از تبيين صورِ مختلفِ ايجاد درد در پي ايراد جنايت، ثابت شده است در صورتي كه درد به شكلي بروز يابد كه بتوان آن را يك عارضه غيرمقطعي دانست، با استناد به ماده 708 قانون مجازات اسلامي موجب ثبوت ارش است؛ اما اگر ايجاد درد به نحو مقطعي و بسيار گذرا باشد كه نتوان بيماري و عارضه محسوبش كرد، گرچه برخي نصوص شرعي مي توانند مؤيد اثبات ارش براي آن باشند؛ اما پايبندي به ثبوت ارش در چنين فرضي به خصوص با توجه به ظرفيت قوانين كنوني، با چالش هاي جدي همچون چالشِ اجراييِ ارزيابي و تقدير، روبه روست.