تحليل رفتار محيط زيست گرايانه زنان روستايي در برداشت گياهان مرتعي: بينش هايي براي تغييرات رفتاري

برداشت بيش از حد گياهان مرتعي براي مصارف مختلف، نگراني‏ ها در مورد انقراض گونه‏ هاي گياهي را افزايش داده ‏است. از اين رو، مطالعه حاضر نياز به تغيير الگوهاي ذهني در مورد نوع و نحوه برداشت گياهان مرتعي را مورد تأكيد قرار مي‏ دهد. پژوهش حاضر با هدف تحليل روانشناختي رفتار محيط ‎زيستي زنان روستايي در برداشت گياهان مرتعي انجام شد. براي اين منظور از نسخه‏ي توسعه ‎يافته نظريه رفتار برنامه ‏ريزي شده استفاده شد. روش تحقيق مورد استفاده در اين مطالعه از نوع توصيفي ـ همبستگي است. جامعه آماري پژوهش زنان روستايي شهرستان نقده (17756نفر) بودند كه 384 نفر از آن ها با استفاده از روش نمونه گيري تصادفي طبقه ‎اي با انتساب متناسب به عنوان نمونه انتخاب شدند. برآورد حجم نمونه با استفاده از جدول كرجسي و مورگان انجام شد. مدل پژوهش با گردآوري داده از 372 نفر از زنان روستايي شهرستان نقده مورد ارزيابي قرار گرفت. براي جمع‏آوري داده ‏ها از پرسشنامه محقق ‎ساخته به عنوان ابزار پژوهش استفاده شد كه روايي و پايايي (0/83ـ 0/71 =α) آن مورد تأييد قرار گرفت. براي آزمون فرضيه ‏هاي تحقيق از نرم افزار Smart-PLS3 استفاده شد. يافته ‏هاي پژوهش نشان داد كه تأثير پنج متغير نگرش، هنجار ذهني، كنترل رفتار درك‏شده، هنجارشخصي و خودپنداره بر نيت مستقيم و معني ‏دار بود. افزون بر اين، بر اساس نتايجِ مدل‌سازي معادلات ساختاري، متغير نيت به طور معني ‏داري رابطه بين متغيرهاي وابسته و مستقل را واسطه ‎گري مي‌كند. متغيرهاي مستقل به ترتيب توانستند 64 درصد و 45 درصد از واريانس متغيرهاي نيت رفتاري و رفتار زيست‏ محيطي زنان روستايي را در برداشت گياه مرتعي تبيين كنند. از منظر كاربرد نتايج، پژوهش حاضر بينش‌هاي ارزشمندي در زمينه چگونگي تحليل نگرش، هنجار ذهني، كنترل رفتار درك‏شده، هنجار شخصي و خودپنداره زنان در سياست‏گذاري و تصميم‏گيري در مورد مديريت مراتع را ارائه ‏مي‏ دهد.