روحانيت و معنويت؛ الزامات معرفتي در تبليغ معنويت با تاكيد بر نقد آراء جول اوستين

هدايت فكري-ديني به‌منزله يكي از اهداف مهم روحانيت است. اين وظيفه علاوه‌بر اينكه متضمن تبيين انديشه‌هاي ناب اسلامي است؛ همچنين، مستلزم مواجهه با شبهات ديني - معنوي و هدايت ذهن جوانان به‌سوي انديشه‌هاي متعالي است. در اين ميان، انديشه‌هاي جول اوستين مصداقي از چنين شبهاتي در فضاي فرهنگي ايران است و پرسش مقاله نيز در اين‌باره است كه چه الزامات معرفتي در تبليغ معنويت با تاكيد بر انديشه‌هاي جول اوستين وجود دارد؟ در مواجهه با رهيافت اوستين كه تحت عنوان «الهيات انگيزشي و مثبت‌گرا» قابل بازخواني است؛ مي‌توان بر جنبه معرفتي تمركز كرده و از روش تحليلي- انتقادي استفاده كرد. بدين‌سان، هدف مقاله تحليل دو نحوه كنشگري روحانيون است. نخست، در كنش معرفتي – سلبي «مقابله با تلقي ناقص از اهداف ديني - معنوي» و «مقابله با تقليل اهداف كلان به مسائل جزئي» از اهميت بيشتري برخوردار است؛ چرا كه اوستين مبني‌بر ارزش‌هاي دوران معاصر به تحريف آموزه‌هاي ديني اقدام مي‌كند. دوم، در كنش معرفتي – ايجابي «ابلاغ اهداف وحياني دين» و «ابلاغ مباني نظري-الهي» حائز اهميت است؛ چرا كه از سويي، هدف غايي همان سعادت انسان و اصلاح امور زندگي به‌واسطه قرب الهي است و از سوي ديگر، غفلت از مباني نظري-الهي موجب بروز چالش‌هاي متعددي مي‌شود. در واقع، الهيات نزد اوستين بهانه‌اي براي توجيه تلاش همه‌جانبه براي موفقيت‌هاي اين‌جهاني است. حال آنكه اين نگرش، علاوه‌بر اينكه به تحريف اهداف وحياني ختم مي‌شود؛ توامان، مباني الهيات وحياني را ناديده مي‌گيرد.