بازنمايي الگوي نفوذ راهبردي انگلستان در پوشش نوسازي در ايران: طرح يك الگوي آموزشي

اساساً نفوذ در اشكال مختلف، يكي از روش‏هاي تخريب، براندازي و سلطه بر كشورها است. از منظر تبارشناسي دشمنان ايران در طول تاريخ براي رخنه در مديريت، قدرت و استقلال كشور از شيوه هاي متفاوتي استفاده كرده‏اند. موضوع نفوذ در سال هاي اخير در ادبيات سياسي ايران نيز رواج زيادي يافته است. مقاله حاضر بدنبال پاسخ به اين سوال است كه الگوي نفوذ انگليس در ايران طي دوره قاجار چگونه بوده است؟ پاسخ به اين سوال مي‏تواند شناخت خوبي را براي مديريت سياسي در زمان حال فراهم كند. بر اساس جمع‏آوري اسنادي، كتابخانه‏اي و پنل خبرگي انجام شده 12 مؤلفه و عامل اصلي در شكل‏گيري الگو نفوذ انگليس در ايران در دوره قاجار با شعار نوسازي شناسايي شده است. تجزيه و تحليل شبكه‏اي مبتني بر نرم افزار ميك مك نشان مي‏دهد كه الگوي نفوذ راهبردي انگليس در ايران مبتني بر چهار عامل محوري شامل قاچاق اسلحه، مبارزه با تجارت برده و دزدي دريايي(مؤلفه ‏D)، ايجاد تشكيلات فراما‏سونري و فراماسونرها(مؤلفه H)، تغيير ساختار اقتصادي وشكل‏گيري وابستگي (مؤلفه L) و ايجاد اختلاف و درگيري ميان نيروي‏هاي اجتماعي (مؤلفه K) در پوشش نوسازي بوده است. به عبارتي روابط مؤلفه‏هاي چهارگانهH, D,L,K از بين مجموعه روابط موجود، روابط قوي‏تر و مؤثرتري را در شكل‏گيري الگوي نفوذ به نمايش مي‏گذارند. تداوم بخش مهمي از اين مؤلفه‏ها در شرايط كنوني نيز قابل رديابي است.