آسيب‌شناسي اشتغال كودكان كار خياباني تهران: يك پژوهش گراند تئوري

كودكان كار، بخشي از سرمايه‌هاي آينده‌ساز و اميدهاي كشورند كه در بهترين روزهاي زندگي خود مجبور به تلاش براي امرار معاش هستند. هدف اين پژوهش، شناسايي عوامل به‌وجود‌آورنده و گسترش‌دهنده آسيب اشتغال كودكان كار تهران و بررسي عوارض آن است. اين مطالعه با رويكرد كيفي، بر اساس روش داده‌بنياد و با ابزار مصاحبه نيمه‌ساختاريافته انجام شد. نمونه‌گيري به‌ صورت هدفمند از 14 كودك كارِ شهر تهران بود. نتايج تحليل مصاحبه‌ها به شناسايي 40 كد باز، 7 كد محوري و كد انتخابي «كودك كار، غفلت از اميد آينده‌ساز» منتهي شد. بر اساس يافته‌ها عوامل اثرگذار بر ايجاد و افزايش كودكان كار شامل عواملي مانند تمايزيافتگي ضعيف و معلوليت جسماني، عدم مراقبت و حمايتگري والدين از كودك، فقر و عدم حمايت از خانواده‌هاي كم درآمد بود. برخي عوارض اين آسيب نيز شامل تضعيف خودپنداره، فرار از منزل، سوء‌استفاده‌هاي محيط كار و مستعد شدن زمينه بزهكاري آنها شناسايي شد. همچنين، راهكارهاي عملي در زمينه مداخله مناسب براي كاهش آسيب اشتغال كودكان كار پيشنهاد شد. بديهي است براي انتخاب شغلِ مناسبِ افراد در مقطع مناسب از زندگي، لازم است بستر بهره‌مندي آنها از آموزش، راهنمايي و مهارت‌آموزي فراهم شود. اميد است با بررسي‌هاي عميق‌تر ابعاد اشتغال كودكان كار و به كارگيري راهكارهاي كارآمد، مسير رشد و شكوفايي اين كودكان هموار شود و شاهد نقض حقوق انساني هيچ كودكي در جهان نباشيم.