واكاوي مفهوم زنده‌ بودن در مطالعات اجرا از منظر پگي فلن و فليپ اسلندر

زنده بودن، يكي از مهم‏ترين اصطلاحات در هنرهاي اجرايي به طور خاص، و ساير هنرها به طور عام است. به ويژه از حدود دو دهه پيش با فراگيري بينارسانگي و چندرسانگي در هنرهاي اجرايي، مباحث مربوط به زنده ‏بودن، به نحو جدي‌‏تري مطرح شدند و نظريه ‏پردازان متعددي درباره اين اصطلاح به بحث و تبادل‏ نظر پرداختند. در سال‏‌هاي اخير نيز رشد فزاينده كاربرد فنون و تمهيدات مرتبط با فيلم در اجرا مناقشات بسياري درخصوص اين اصطلاح به همراه داشته است. بديهي است زنده‏ بودن در حوزه‌‏هاي متنوعي نظير مطالعات اجرا، مطالعات رسانه، مطالعات ورزش، مطالعات موسيقي، مطالعات فرهنگي و غيره قابل بررسي است، اما تمركز پژوهش حاضر بر حوزه مطالعات اجرا و ناگزير تا حدي بر مطالعات رسانه است. پژوهش توصيفي- تحليلي حاضر بر آن است تا با واكاوي آراء فلن و اسلندر درباره زنده بودن در حوزه مطالعات اجرا به اين پرسش پاسخ دهد كه چگونه مي‏‌توان اين نظرات را در پرتو تحولات اخير در فرم‌‏هاي اجرايي به ويژه با گسترش اجراهاي ديجيتال و بينارسانه‌‏اي مورد ارزيابي مجدد قرار داد. نتايج نشان مي‏‌دهد ضمن اين‏كه هر دو نظريه‏‌پرداز به ناپايداري و ناپديدشدن اجراي زنده پس از اتمام آن اذعان دارند، هم ديدگاه هستي‏‌شناختي مبتني بر تقابل اجراي زنده و اجراي رسانه‌‏اي‏ شدۀ فلن و هم مباحث اسلندر مبتني بر تاريخمندي و مشروط بودن زنده بودن، با فراگيري فرم‌‏هاي اجرايي نوين تركيبي، به ‏ويژه پس از تحولات اخير در اجراهاي ديجيتال و مجازي نيازمند بازنگري‌‏اند.