حضور سنت لائوكوئوني گوتهولد لسينگ در دو نوشته از رودُلف آرنهايم و اروين پانوفسكي در باب سينما

مقاله حاضر قصد دارد در حوزه زيباشناسي هم‌سنجانه نحوه نگرش دو تن از نظريه‌پردازان آغازين سينما را به دو طور مشخص در دو نوشته مجزاي هر يك به مبحث خاص‌بودگي رسانه نشان دهد: يكي «لائوكوئون جديد» آرنهايم كه فصل پاياني كتابي از او به نام فيلم به عنوان هنر است و ديگري مقاله «سبك و رسانه در تصاوير متحرك» كه پانوفسكي نسخه نهايي آن را در دهه پنجاه ميلادي پس از چند بار ويرايش منتشر كرد. پرسش مقاله آن است كه لائوكوئون گوتهولد لسينگ چه تأثيري بر رويكرد آرنهايم و پانوفسكي به بحث خاص‌بودگي رسانه داشته است و چگونه هر يك از اين دو متفكر با بهره‌گيري از سنت لائوكوئوني مقايسه هنرها به نتايجي متفاوت از هم رسيده‌اند. تمركز آرنهايم بر جنبه‌هاي فرماليستي سينما در مقام يك هنر مدرنيستي منجر بدان مي‌شود كه سينماي صامت را شكل غايي هنر سينما بشمارد و براي جوانبي اهميت قايل شود كه از قضا در چشم پانوفسكي چندان اهميتي نمي‌يابند. پانوفسكي به دليل توجهي كه به جنبه مردمي هنر سينما دارد به عوض خصايص فرمال بر محتوا و معنا متمركز مي‌شود و بنابراين به رغم آرنهايم در عين تأكيد بر خاص‌بودگي سينما حضور صدا در سينما را مغتنم مي‌شمرد و مي‌كوشد جنبه‌هايي ديگر از سينما را برجسته سازد. دستاورد نهايي اين پژوهش نشان دادن ثمرات متفاوت دو تفكر نظري با دغدغه‌اي واحد درباره سينماست. هر دو متفكر ضمن آنكه در چارچوب تفكر لسينگي به مقايسه سينما و تئاتر رو مي‌نهند، به نتايجي مغاير با هم مي‌رسند. رويكرد اين پژوهش زيباشناسي هم‌سنجانه است و در چارچوب هستي‌شناسيِ حاكم بر نظريات موسوم به نظريات دوره كلاسيك سينما دنبال مي‌شود.